‘Horizons Middle East & Africa 6/26/2026’ başlıklı video raporu, Orta Doğu ve Afrika (MEA) bölgesinde 2026 yılına kadar sürecek ekonomik ve jeopolitik eğilimleri mercek altına alıyor. Rapor, bölgedeki enerji dönüşümü, teknoloji yatırımları, ticaret koridorları ve demografik değişimlerin, küresel ekonomideki dalgalanmalara rağmen yeni fırsatlar yarattığını vurguluyor. Özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Nijerya gibi ülkelerin, petrol dışı sektörlerdeki büyüme hamleleri raporun temel başlıkları arasında. Aynı zamanda, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin Afrika ayağında yeni projelerin devreye girmesi ve Rusya’nın kıtadaki askeri varlığının artması, küresel rekabetin bölgeye yansımalarını da gözler önüne seriyor.
Enerji Dönüşümü ve Yeşil Yatırımlar
Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, Körfez ülkelerinin yeşil enerjiye geçişte kaydettiği ilerleme. Suudi Arabistan’ın NEOM projesi ve hidrojen yatırımları, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) güneş enerjisi kapasitesini 2030’a kadar 10 GW’a çıkarma planı ve Katar’ın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alanındaki genişlemesi, bölgenin enerji haritasını yeniden şekillendiriyor. Öte yandan Afrika’da, Nijerya’nın petrol rafinerisi modernizasyonu ve Mozambik’teki doğal gaz yatırımları, fosil yakıtların önemini koruduğunu ancak yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandığını gösteriyor. Rapor, MEA bölgesinin 2030’a kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesine %20 katkıda bulunacağını öngörüyor.
Teknoloji ve dijital dönüşüm de raporda geniş yer buluyor. Özellikle BAE ve Suudi Arabistan, yapay zeka, fintech ve akıllı şehir projelerine milyarlarca dolar yatırım yapıyor. Ancak rapor, Afrika’da internet erişiminin halen sınırlı olduğunu ve dijital uçurumun kapanması için telekom altyapısına daha fazla yatırım yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Bölgesel Ticaret ve Küresel Rekabet
Rapor, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Afrika’da yürüttüğü altyapı projelerini ayrıntılarıyla ele alıyor. Cibuti, Mombasa ve Lagos gibi liman şehirlerindeki yatırımlar, ticaret rotalarını değiştirirken, Çin’in bölgedeki etkisi artıyor. Öte yandan Rusya’nın, özellikle Sahel bölgesindeki askeri varlığı ve Wagner Grubu’nun faaliyetleri, birçok Afrika ülkesinin dış politikasını etkiliyor.
Rapor aynı zamanda Orta Doğu’daki normalleşme sürecinin ticarete yansımalarını ele alıyor: İbrahim Anlaşmaları’nın genişlemesi ve bölge içi ticaretin artması, İsrail ile Körfez ülkeleri arasında tarım, su yönetimi ve teknoloji transferi gibi alanlarda iş birliğini körüklüyor. Ancak İran’ın nükleer programı ve Yemen’deki çatışmalar, bölgesel istikrarı tehdit eden unsurlar olarak raporda yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye’nin MEA bölgesindeki ekonomik ve diplomatik pozisyonu açısından kritik öneme sahip. Türkiye’nin savunma sanayii ve inşaat şirketleri, özellikle Körfez ve Afrika’da yeni projelere imza atıyor. Ancak Çin ve Rusya’nın artan rekabeti, Türk şirketlerinin pazar payını daraltabilir. Ayrıca enerji alanındaki dönüşüm, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki doğal gaz keşiflerinin stratejik önemini artırıyor. Türkiye’nin bir yandan Körfez ülkeleriyle ticari ilişkilerini güçlendirirken, diğer yandan Sahra Altı Afrika’da yeni diplomatik açılımlar yapması gerekiyor. Sonuç olarak, MEA pazarındaki bu dönüşüm Türkiye için hem fırsat hem de denge politikalarını yeniden gözden geçirme ihtiyacı doğuruyor.
