Horizons programının Orta Doğu ve Afrika özel bölümü, 2026 yılının ikinci çeyreğinde bölgenin ekonomik görünümünü masaya yatırıyor. Bloomberg HT ekranlarında yayınlanan programda, küresel enerji talebindeki değişim, yeşil dönüşüm projeleri ve Afrika kıtasındaki altyapı yatırımları ele alınıyor. Uzmanlar, bölgenin 2026'da ortalama yüzde 3,5 büyüme kaydedeceğini öngörüyor. Ancak jeopolitik riskler ve iklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkileri, büyüme tahminlerini aşağı yönlü baskılıyor.
Enerji Piyasalarında Dönüşüm
Orta Doğu ülkeleri, 2026'da petrol gelirlerine olan bağımlılığı azaltmak için reformlarını hızlandırdı. Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 programı kapsamında turizm ve teknoloji yatırımları artarken, BAE yenilenebilir enerji kapasitesini 2026 sonunda 30 GW'a çıkarmayı hedefliyor. Afrika tarafında ise Nijerya ve Angola, petrol üretim kotalarını aşma çabasında. Kıtanın doğal gaz rezervleri, Avrupa'nın enerji arz güvenliği arayışında kilit rol oynuyor. Senegal ve Mozambik'teki sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) projeleri 2026'da devreye alınırken, Doğu Afrika Boru Hattı'nın inşası tartışmalarla devam ediyor.
Yatırım ve Ticaret Dinamikleri
Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA), 2026'da üye ülkeler arasında ticaretin artırılması için yeni protokoller uygulamaya koydu. Digital dönüşüm ve finansal kapsayıcılık öncelikli alanlar arasında. Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Etiyopya, Kenya ve Cibuti'deki lojistik merkezler yatırım çekiyor. Öte yandan, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri, gıda güvenliği için Afrika'da tarım arazileri kiralıyor. Ancak borç krizi yaşayan Zambiya ve Gana gibi ülkeler, IMF programlarıyla ekonomilerini dengelemeye çalışıyor.
Bölgesel iş birlikleri de dikkat çekiyor. Mısır, Ürdün ve Irak arasındaki elektrik bağlantı projesi 2026'da tamamlanma aşamasına gelirken, Fas'ın yeşil hidrojen üretimi için Avrupa ile ortaklıkları derinleşiyor. Bu gelişmeler, Orta Doğu ve Afrika'nın küresel enerji dönüşümündeki konumunu güçlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Orta Doğu ve Afrika'daki ekonomik gelişmeler, Türkiye için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında 2026'da kıtayla ticaret hacmi 40 milyar dolara yaklaşırken, savunma sanayii ve inşaat şirketleri bölgede yeni projeler üstleniyor. Enerji alanında Libya ve Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon arama faaliyetleri, Türkiye'nin enerji arz güvenliğini etkileyecek. Ayrıca, Körfez ülkeleriyle yapılan serbest ticaret anlaşmaları ve Katar ile iş birliği, Türk ihracatçılarına yeni pazarlar açıyor. Ancak bölgesel istikrarsızlıklar ve döviz kuru dalgalanmaları, iş yapma koşullarını zorlaştırabilir.
