Horizons Middle East & Africa programının 3 Temmuz 2026 tarihli bölümü, bölgenin ekonomik görünümüne ilişkin kapsamlı bir analiz sunuyor. Videoda, Orta Doğu ve Afrika ülkelerinin 2026 yılının ilk yarısında karşılaştığı başlıca ekonomik zorluklar ve fırsatlar ele alınıyor. Özellikle petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, yeşil enerji yatırımları ve ticaret korumacılığındaki artış gibi küresel gelişmelerin bölge ekonomileri üzerindeki etkileri değerlendiriliyor. Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkelerinin Vizyon 2030 hedefleri doğrultusunda gerçekleştirdiği yapısal dönüşüm, Nijerya ve Güney Afrika gibi Sahra Altı ülkelerinin borç yükü ve doğal kaynak bağımlılığı, Mısır ve Ürdün gibi Orta Doğu ülkelerinde devam eden reform süreçleri programın odak noktalarını oluşturuyor.
Petrol Fiyatları ve Ekonomik Çeşitlendirme
2026 yılının ilk yarısında petrol fiyatları varil başına 65-80 dolar bandında dalgalandı. OPEC+’ın üretim kısıtlamaları ve küresel talepteki yavaşlama, ihracatçı ülkelerin gelirlerini baskı altında tuttu. Bu durum, özellikle Suudi Arabistan, Irak ve Kuveyt gibi petrol yoğun ekonomileri, çeşitlendirme politikalarını hızlandırmaya itti. Suudi Arabistan’ın turizm, teknoloji ve eğlence sektörlerine yaptığı yatırımlar, Vizyon 2030’un somut çıktılarını vermeye başladı. NEOM şehri ve Kızıldeniz projeleri, uluslararası yatırımcıların ilgisini çekiyor. BAE ise Dubai’nin ticaret ve finans merkezi konumunu güçlendirirken, Abu Dabi yenilenebilir enerji ve yapay zeka alanlarında iddialı hedefler belirledi.
Afrika kıtasında ise Nijerya ve Angola gibi petrol ihracatçıları, fiyat dalgalanmalarına karşı korunmak için rafineri yatırımlarına ve tarımsal üretime yöneldi. Nijerya’da Dangote rafinerisinin kapasite artırımı, yerel yakıt ithalatını azaltmayı hedefliyor. Güney Afrika ise kömür bağımlılığını azaltmak için güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarını artırdı. Enerji krizi ve yüksek işsizlik oranları, ülkenin yapısal reformlarını zorunlu kılıyor.
Küresel Ticaret ve Yatırım Dinamikleri
ABD-Çin rekabeti ve yükselen ticaret engelleri, Orta Doğu ve Afrika’yı yeni tedarik zincirlerinin merkezine yerleştirdi. Birçok Asyalı üretici, Çin’den çeşitlenerek Mısır, Fas ve Vietnam’a yöneldi. Mısır’ın Süveyş Kanalı Ekonomik Bölgesi’nde yeni sanayi tesisleri kuruluyor. Fas ise otomotiv ve havacılık sektörlerinde Avrupa’ya yakınlığı sayesinde yatırım çekiyor. Aynı zamanda, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) anlaşması altında ticaretin artırılması için çalışmalar sürüyor. Ancak altyapı eksiklikleri, sınır geçişlerindeki bürokrasi ve finansman kısıtları, potansiyeli sınırlayan faktörler olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Orta Doğu ve Afrika’daki ekonomik dönüşüm, Türkiye için yeni fırsatlar yaratıyor. Petrol zengini Körfez ülkelerinin yatırım fonları, Türkiye’nin altyapı, enerji ve teknoloji sektörlerine yönelik işbirliklerini hızlandırdı. Suudi Arabistan ve BAE ile imzalanan anlaşmalar, ihracat ve müteahhitlik hizmetlerini artıracak. Afrika’da ise Türk şirketleri, savunma, inşaat ve tekstil gibi alanlarda varlık gösteriyor. Kıtadaki serbest ticaret bölgesi, uzun vadede Türk ürünleri için daha geniş bir pazar anlamına geliyor. Ancak bölgedeki siyasi istikrarsızlık ve kur dalgalanmaları, yatırım risklerini artırıyor. Türkiye’nin bu süreçte proaktif bir diplomasiyle, ekonomik çıkarlarını korurken bölgesel istikrara katkı sunması kritik önem taşıyor.
