Haziran ayı, ABD'de geleneksel olarak LGBTQ+ topluluğunun Onur Ayı olarak kutlanırken, iki muhafazakar eyalet bu geleneği reddederek Haziran'ı 'Sadakat Ayı' (Fidelity Month) ilan etti. Utah ve Louisiana valileri tarafından imzalanan bildiriler, özellikle Utah'ta büyük tartışma yarattı. Aktivistler, bu kararın LGBTQ+ topluluğuna yönelik bir 'tokat' olduğunu ve eyaletin kapsayıcılık konusundaki tutumunu sorguladığını belirtti. Karar, aile değerlerine vurgu yapılarak gerekçelendirilse de, eleştirmenler bunun sembolik bir saldırı olduğunu savunuyor.
Utah ve Louisiana'dan ortak adım
Utah Valisi Spencer Cox, 1 Haziran'da yayınladığı bir bildiriyle Haziran ayını 'Sadakat Ayı' olarak tanıdı. Bildiride, evlilik kurumunun kutsallığına ve aile bağlarına vurgu yapıldı. Louisiana Valisi Jeff Landry de benzer bir adım atarak eyaletinde Haziran'ı 'Sadakat Ayı' ilan etti. Her iki vali de Cumhuriyetçi Parti üyesi. Utah'ta 2020'de yapılan bir anket, eyalet nüfusunun yaklaşık %4'ünün LGBTQ+ olarak tanımlandığını gösteriyor. Bu oran, ulusal ortalamanın (%7,1) altında olsa da, Salt Lake City gibi daha liberal şehirlerde yoğunlaşma var. Karar, özellikle Utah Pride Center gibi sivil toplum kuruluşlarından sert tepki aldı. Merkezin yöneticisi, 'Bu, topluluğumuzun varlığını görmezden gelmek ve mücadelemizi küçümsemektir' ifadelerini kullandı.
Utah'ta ayrıca, Mart ayında eyalet meclisinden geçen ve kamu binalarında Onur Bayrağı dahil olmak üzere siyasi bayrakların dalgalandırılmasını yasaklayan bir yasa da yürürlükte. Bu yasa, valinin Sadakat Ayı ilanıyla birlikte değerlendirildiğinde, LGBTQ+ karşıtı bir tutumun kurumsallaştığı yorumlarına yol açtı. Ancak vali Cox, yaptığı açıklamada bildirinin 'bir grubu hedef almadığını' savundu.
Ulusal yankılar ve sembolik savaş
ABD'de Onur Ayı, 1969'daki Stonewall ayaklanmalarından bu yana Haziran ayında kutlanıyor. 2024'te Başkan Joe Biden da resmi olarak Onur Ayı'nı tanıyan bir bildiri yayınladı. Muhafazakar eyaletlerde ise son yıllarda LGBTQ+ karşıtı yasal düzenlemeler artış gösteriyor. 2024 yılı itibarıyla 20'den fazla eyalet, trans bireylerin spor müsabakalarına katılımını kısıtlarken, 15 eyalet çocuklara yönelik cinsiyet değiştirme tedavilerini yasakladı. Sadakat Ayı ilanı, bu bağlamda sembolik bir adım olarak görülüyor. Ancak eleştirmenler, bu tür bildirilerin LGBTQ+ bireyler üzerindeki psikolojik etkisinin hafife alınmaması gerektiğini vurguluyor. Human Rights Campaign gibi kuruluşlar, bu kararların 'nefret söylemini normalize ettiğini' belirtiyor.
Öte yandan, bazı Cumhuriyetçi politikacılar bu hamleyi 'aile değerlerini koruma' olarak savunuyor. Ancak ulusal düzeyde yapılan anketler, Amerikalıların %70'inden fazlasının LGBTQ+ bireylerin eşit haklara sahip olmasını desteklediğini gösteriyor. Bu çelişki, parti tabanı ile genel kamuoyu arasındaki uçurumu ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'deki kültür savaşlarının bir yansıması olarak doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel ölçekte insan hakları tartışmalarında önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Türkiye'de de LGBTQ+ hakları, son yıllarda kamuoyunda daha fazla tartışılmaya başlanan bir konu. ABD'deki muhafazakar eyaletlerin bu tür adımları, uluslararası sivil toplum kuruluşlarının dikkatini çekiyor ve benzer politikaların başka ülkelerde de örnek alınması riskini barındırıyor. Aynı zamanda ABD ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerde insan hakları boyutunun altını çizen bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'nin bu tür gelişmeleri takip ederek kendi iç politikasında dengeleyici bir yaklaşım benimsemesi, uluslararası alandaki itibarı açısından önem taşıyor.
