Dijital içerik platformu OnlyFans, son yıllarda milyarlarca dolarlık bir endüstri haline gelirken, araştırmacı gazeteci Amber Haque'nin yeni raporu, modellerin yöneticileri tarafından yaygın bir şekilde sömürüldüğünü gözler önüne seriyor. Haque, platformun 'kendi patronunuz olun' vaadinin aksine, birçok modelin mali ve duygusal istismara maruz kaldığını, gelirlerinin büyük kısmının yöneticilere gittiğini ve sözleşmelerin tek taraflı olarak dayatıldığını belgeledi. Raporda, özellikle genç ve savunmasız kadınların hedef alındığı, bazı modellerin borç batağına sürüklendiği ifade ediliyor.
Yönetici-Model İlişkisindeki Dengesizlik
OnlyFans, içerik üreticilerinin doğrudan hayranlarına abonelik bazlı içerik satmasına olanak tanıyan bir platform. Ancak, birçok model, içerik yönetimi, pazarlama ve müşteri iletişimi gibi görevleri üstlenmek üzere üçüncü taraf yöneticilerle çalışıyor. Haque'nin raporu, bu yöneticilerin modelleri yanıltıcı vaatlerle kendilerine bağladığını, ardından da gelirlerin yüzde 50'sine kadarını keserek kâr elde ettiklerini ortaya koyuyor. Bazı durumlarda, yöneticiler modellerin hesaplarına tam erişim sağlayarak, içerik silme, şifre değiştirme ve modelleri tehdit etme gibi eylemlerde bulunuyor. Modeller, yönetici değiştirmek istediklerinde ise ağır para cezaları veya yasal tehditlerle karşılaşıyor.
Haque, raporu için çok sayıda modelle görüşmüş ve anonim ifadeler almış. Bir model, 'Yöneticim bana ayda 10 bin dolar kazanacağımı söylemişti, ama gerçekte haftada 200 dolar bile kazanamıyordum. Borçlarım birikti ve çıkış yolu bulamıyorum' diyor. Bir başka model ise yöneticisinin kendisini utanç verici içerikler üretmeye zorladığını ve sosyal çevresinden soyutladığını aktarıyor. Rapor ayrıca, yöneticilerin çoğunlukla erkek olduğunu ve modellerin yaş, eğitim seviyesi ve dijital okuryazarlık açısından dezavantajlı konumda bulunduğunu vurguluyor.
Dijital Platformların Denetim Sorunu
OnlyFans, kullanıcılarına 'güvenli ve adil bir pazar yeri' sunma iddiasında olsa da, platform dışındaki yönetici-model ilişkileri neredeyse hiçbir denetime tabi değil. Rapor, bu durumun yalnızca bireysel modelleri değil, aynı zamanda sektörün itibarını da zedelediğini belirtiyor. Özellikle ABD'de, bazı eyaletlerin yasaları yönetici-model sözleşmelerini kapsamıyor; bu da modelleri hukuki korumadan yoksun bırakıyor. Haque, platformların daha sıkı düzenlemeler getirmesi ve üçüncü taraf yöneticiler için lisanslama zorunluluğu getirilmesi çağrısında bulunuyor. Benzer sorunların TikTok ve Instagram gibi diğer içerik platformlarında da yaşandığına dikkat çeken Haque, dijital ekonominin 'gig ekonomisi' modelinin çalışan hakları açısından ciddi riskler taşıdığını söylüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
OnlyFans, Türkiye'de de giderek daha fazla kullanıcı çeken bir platform olsa da, mevcut durumda ülkemizde bu tür içerik üretimi yasal ve toplumsal tartışmalara konu oluyor. Rapor, Türkiye'de benzer bir yönetici sömürüsü yaşanma potansiyeline işaret ediyor. Özellikle dijital okuryazarlığın düşük olduğu kesimler ve ekonomik zorluk çeken genç kadınlar, bu tür platformlarda daha savunmasız hale gelebilir. Türkiye'nin dijital platformları düzenleme konusunda ABD'den farklı bir hukuki çerçevesi var; ancak sınır ötesi dijital hizmetlerin denetimi zor. Bu haber, Türkiye'deki içerik üreticilerinin ve tüketicilerin bilinçlendirilmesi, ayrıca platformlar arası işbirliği ile etik standartların oluşturulması gerektiğini gösteriyor.
