İngiltere'de faaliyet gösteren tüketici derneği Which?, büyük online pazaryerlerinde satılan 150'den fazla potansiyel ölümcül bebek ürünü tespit etti. Kuruluş, platformların tehlikeli ürünlerin tüketicilere ulaşmasını engelleyemediği için bebeklerin hayatlarının risk altında olduğunu açıkladı. Soruşturma, boğulma, zehirlenme ve yangın tehlikesi oluşturan ürünlerin Amazon, eBay ve AliExpress gibi sitelerde kolayca bulunabildiğini ortaya koydu.
Gelişmenin arka planı
Which? tarafından yapılan incelemelerde, yasal güvenlik standartlarını karşılamayan ürünler arasında yatak tamponları, beşik düzenekleri, emzik zincirleri ve oyuncaklar yer alıyor. Örneğin, bir bebek yatağının başlığının çok geniş olduğu ve boğulma riski taşıdığı belirlendi. Ayrıca, kurşun içeren boyalarla kaplı oyuncaklar ve küçük parçaları kolayca kopan ürünler de tespit edildi. Which? yetkilileri, bu ürünlerin çoğunun İngiltere pazarına ithal edildiğini ve yerel güvenlik düzenlemelerine tabi olmadığını vurguladı.
İngiltere'de çevrimiçi pazar yerleri, AB çıkışı sonrası getirilen yeni güvenlik yasalarına uymak zorunda. Ancak Which?, platformların hâlâ yeterli denetim yapmadığını ve tehlikeli ürünlerin listelenmeye devam ettiğini söylüyor. Dernek, hükümete daha sıkı düzenlemeler çağrısında bulundu ve tüketicileri bilinçlendirme kampanyaları başlattı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu sorun yalnızca İngiltere'ye özgü değil. Küresel e-ticaret platformları, dünyanın dört bir yanındaki tüketicilere ulaşıyor. Türkiye'de de benzer ürünlerin satıldığı biliniyor. 2021'de ABD Tüketici Ürün Güvenliği Komisyonu, Amazon'dan 400 binden fazla tehlikeli ürünü geri çağırmıştı. Çin menşeli ürünlerin denetimsizliği, küresel bir güvenlik açığı yaratıyor. İngiltere'de başlatılan soruşturmanın; AB ülkeleri, Kanada ve Avustralya gibi benzer düzenlemelere sahip ülkelerde de yankı uyandırması bekleniyor. Teknoloji şirketleri, yapay zekâ tabanlı denetim sistemleri geliştirse de, bunların etkinliği sınırlı kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de online pazaryerlerinde satılan bebek ürünlerinin güvenliği, benzer riskler taşıyor. Ticaret Bakanlığı'nın denetimleri olsa da, ithal ürünlerin büyük kısmı denetimsiz giriyor. Bu durum, Türk tüketicilerinin de sağlıksız ürünlere maruz kalma riskini artırıyor. Ayrıca, Türkiye'nin e-ticaret hacmi hızla büyürken, güvenlik standartlarının uygulanması kritik önem taşıyor. Which? raporu, Türk yetkililere ve platformlara önemli bir uyarı niteliğinde. Benzer bir denetim mekanizmasının Türkiye'de de devreye alınması, bebek ölümlerinin önlenmesi açısından hayati olabilir.
