Ohio Valisi Mike DeWine, 24 Eylül 2024 sabahı yaptığı sürpriz açıklamayla eyaletinde idam cezasının kaldırılması çağrısında bulundu. Cumhuriyetçi Vali DeWine, idam cezasının artık şiddet içeren suçlar için caydırıcı olmadığını kanıtlayan verilere dayandığını söyledi. Amerika Birleşik Devletleri'nde idam cezasına yönelik tartışmaların alevlendiği bir dönemde gelen bu çağrı, Ohio'da infazların fiilen durdurulmasından bu yana dikkat çekiyor.
İdam Cezasının Kaldırılması İçin Gerekçeler
DeWine, Columbus'ta düzenlediği basın toplantısında, "İdam cezasının suç oranlarını düşürdüğüne dair ikna edici bir kanıt kalmamıştır. Adalet sistemimiz kusursuz değildir ve yanlış kararlar geri dönülemez sonuçlar doğurmaktadır" ifadelerini kullandı. Vali, özellikle son yıllarda DNA testleriyle masumiyeti kanıtlanan mahkumların varlığına dikkat çekti. Ohio'da 1976'dan bu yana 56 kişi idam edilirken, 6 kişinin de son anda suçsuz olduğu anlaşılarak infazı durduruldu. DeWine ayrıca idam davalarının eyalet bütçesine yıllık milyonlarca dolarlık yük getirdiğini, bu paranın suçla mücadele ve mağdur destek hizmetlerine aktarılabileceğini vurguladı. Valinin bu açıklamaları, Ohio'da fiili infaz moratoryumunun devam ettiği bir dönemde geldi. DeWine, 2020'den bu yana idam cezalarını ertelemiş ve infaz için gerekli ilaçların temin edilememesi nedeniyle hiçbir infazın gerçekleşmesine izin vermemişti.
Ulusal ve Uluslararası Boyut
Ohio'nun idam cezasını kaldırması halinde, bu cezayı uygulamayan 23. eyalet olacak. ABD'de son yıllarda idam cezasına yönelik destek azalırken, birçok eyalet ya moratoryum uyguluyor ya da cezayı tamamen kaldırıyor. Uluslararası af örgütleri ve insan hakları kuruluşları, DeWine'ın çağrısını memnuniyetle karşılarken, muhafazakar çevreler bu kararın adaleti zayıflatacağını savunuyor. Cumhuriyetçi Parti içinde idam cezası konusunda bölünme yaşanırken, DeWine'in bu hamlesi 2024 başkanlık seçimleri öncesinde tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Ohio Eyalet Meclisi'nde yasanın değişmesi için iki partili desteğe ihtiyaç duyulması, sürecin zorlu geçeceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de idam cezası tartışmaları, Türkiye'nin de iç hukukunda yer alan ancak uygulamada bulunmayan bu cezaya ilişkin küresel eğilimler açısından önem taşıyor. Türkiye, 1984'ten bu yana hiçbir idam infazı gerçekleştirmemiş ve 2004'te idam cezasını kaldırmıştır. Ohio'daki bu gelişme, ABD'de insan hakları ve adalet sistemine yönelik reform taleplerinin bir yansıması olarak görülebilir. Türkiye'nin AB üyelik sürecinde idam cezasının kaldırılması önemli bir kriter olmuştu. ABD'deki bu tür adımlar, uluslararası toplumda insan hakları standartlarının yükseltilmesine katkı sağlayabilir. Ancak doğrudan Türkiye'yi etkileyecek bir gelişme olmamakla birlikte, küresel insan hakları normlarının evrimi açısından izlenmesi gereken bir süreçtir.
