Ohio Eyalet Meclisi'nde, reşit olmayan bireylerin evliliğini yasaklamayı amaçlayan yasa tasarısı, yasama sürecinde beklenmedik bir şekilde reddedildi. Tasarı, kamuoyunda herhangi bir muhalefetle karşılaşmamasına rağmen, eyalet senatosunda yeterli desteği alamadı. Bu durum, Ohio'da çocuk evliliği uygulamasının devam edeceği anlamına geliyor. Çocuk hakları savunucuları, tasarının başarısızlığa uğramasını şaşkınlıkla karşıladı ve Ohio'nun bu konuda ulusal çapta bir istisna haline geldiğini belirtti.
Tasarının İçeriği ve Yasama Süreci
Tasarı, 18 yaş altındaki bireylerin evlenmesini tamamen yasaklamayı öngörüyordu. Mevcut yasalar, ebeveyn izni ve mahkeme onayı ile 16 ve 17 yaşındaki bireylerin evlenmesine izin veriyor. Hatta bazı istisnai durumlarda, daha erken yaşlarda evlilik mümkün olabiliyor. Tasarının arkasındaki milletvekilleri, genç kızların özellikle hamilelik veya aile baskısı nedeniyle erken yaşta evliliğe zorlandığını ve bunun onların eğitim, sağlık ve genel refahı üzerinde olumsuz etkiler yarattığını savunuyordu.
Yasama süreci, tasarının eyalet meclisinin alt kanadından oybirliğiyle geçmesiyle başladı. Ardından eyalet senatosuna sevk edildi. Ancak senatoda, bazı muhafazakar üyelerin itirazıyla karşılaştı. İtirazların odağında, ailelerin çocukları için karar verme hakkının kısıtlanması ve dini özgürlükler olduğu belirtildi. Senato Adalet Komitesi'nde yapılan oylamada tasarı, 5'e karşı 4 oyla reddedildi. Komite başkanı, gerekçe olarak tasarının eyaletteki mevcut uygulamayı çok sert bir şekilde değiştireceğini öne sürdü.
Çocuk evliliği karşıtı gruplar, tasarının reddedilmesini büyük bir hayal kırıklığı olarak nitelendirdi. Ohio Coalition to End Child Marriage adlı örgütün sözcüsü, "Kamuoyu araştırmaları, Ohio seçmenlerinin büyük çoğunluğunun çocuk evliliğine karşı olduğunu gösteriyor. Buna rağmen, yasama organının bu konuda harekete geçmemesi akıl almaz bir durum" dedi. Sözcü, önümüzdeki yasama döneminde yeni bir tasarı sunmayı planladıklarını da sözlerine ekledi.
ABD Genelinde ve Küresel Boyutta Çocuk Evliliği
Ohio, çocuk evliliğine izin veren eyaletler arasında yalnız değil. ABD'de 44 eyalet, 18 yaş altı evliliklere belirli koşullar altında izin veriyor. Ancak son yıllarda Virginia, New York ve Delaware gibi eyaletler, çocuk evliliğini tamamen yasaklayan yasalar çıkardı. Ulusal düzeyde ise, çocuk evliliğini federal yasayla yasaklama çabaları henüz sonuç vermedi. UNICEF verilerine göre, dünya genelinde her yıl 12 milyon kız çocuğu 18 yaşından önce evlendiriliyor. Bu uygulama, kız çocuklarının eğitim hakkını elinden alırken, erken gebelik ve aile içi şiddet riskini de artırıyor.
Ohio'daki gelişme, uluslararası insan hakları örgütlerinin de dikkatini çekti. Human Rights Watch, kararı kınayan bir açıklama yaparak, "ABD, BM Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni onaylamayan tek ülke olmasına rağmen, çocuk evliliğine karşı mücadelede öncü olmalı. Ohio'nun aldığı bu karar, ülkenin bu konudaki kararsızlığını yansıtıyor" ifadelerini kullandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ohio eyaletindeki bu karar, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel çocuk evliliği sorununa dair uluslararası farkındalık açısından önem taşıyor. Türkiye, 2017 yılında çocuk evliliklerine karşı yasal düzenlemeler yaparak, reşit olmayan evlilikleri sıkılaştırmıştı. Ancak uygulamada, özellikle töre baskısı ve ekonomik nedenlerle erken yaşta evliliklerin önüne geçilemediği biliniyor. Ohio'daki gelişme, gelişmiş ülkelerde dahi çocuk evliliği gibi bir insan hakları ihlalinin yasama sürecinde nasıl engellerle karşılaştığını göstermesi bakımından öğreticidir. Türkiye'nin, AB uyum süreci ve uluslararası sözleşmeler çerçevesinde çocuk evliliğiyle mücadeleye öncelik vermesi gerekiyor.
