ABD'de şirketlerin ofise dönüş zorunluluğu (RTO), çalışanlar için ciddi bir mali yük oluşturuyor. Stanford Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi'nden araştırmacıların yaptığı yeni bir çalışmaya göre, haftada birkaç gün ofise gitmek zorunda kalan çalışanlar, ulaşım, park ücreti, kahve ve öğle yemeği gibi harcamalarla ceplerinden ortalama 55 dolar çıkıyor. Bu, yıllık yaklaşık 2.860 dolarlık bir ek maliyet anlamına geliyor. Araştırmacılar, bu durumu 'gizli bir maaş kesintisi' olarak tanımlıyor.
Uzaktan çalışmanın sonu mu?
Pandemi sonrası birçok büyük şirket, çalışanlarını haftada en az üç gün ofise çağırmaya başladı. Amazon, Apple, Google ve JPMorgan gibi devler, RTO politikalarını sıkılaştırırken, çalışanlar bu kararlara tepki gösteriyor. Araştırma, RTO'nun sadece zaman kaybı değil, aynı zamanda önemli bir maliyet artışı yarattığını kanıtlıyor. Çalışanlar, ofise gitmek için ortalama 30 dakika ek yolculuk yaparken, toplu taşıma, benzin veya araç bakım masrafları da cabası. Ayrıca, ofiste dışarıdan yemek yeme zorunluluğu, evde yemek yapmaya kıyasla günlük 10-15 dolar ek harcamaya yol açıyor.
Çalışmanın başyazarı Stanford Profesörü Nicholas Bloom, 'İşverenler, RTO'nun çalışanlara maliyetini hafife alıyor. Birçok çalışan için bu, yılda iki haftalık maaşa denk bir kayıp' diyor. Bloom, RTO'nun özellikle düşük gelirli çalışanları orantısız şekilde etkilediğine dikkat çekiyor.
Şirketler neden RTO'da ısrar ediyor?
Şirketler, ofise dönüşün iş birliğini, yaratıcılığı ve şirket kültürünü güçlendirdiğini savunsa da araştırmalar bu iddiayı desteklemiyor. Birçok çalışan, uzaktan çalışmanın verimliliği artırdığını söylüyor. Öte yandan, bazı şirketler RTO'yu bir performans baskısı aracı olarak kullanıyor. Örneğin, Goldman Sachs ve Morgan Stanley gibi yatırım bankaları, ofise dönmeyenlerin terfi ve prim şanslarının azalacağını ima ediyor. Bu durum, çalışanlar arasında 'sessiz istifa' veya iş değiştirme eğilimini artırıyor. İş arama platformu ZipRecruiter'ın verilerine göre, RTO politikaları olan şirketler, tamamen uzaktan çalışanlara göre yüzde 20 daha fazla işten ayrılma oranına sahip.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Her ne kadar bu araştırma ABD odağında olsa da, Türkiye'de de benzer bir eğilim gözleniyor. Büyük şehirlerde ofise dönüş zorunluluğu, özellikle İstanbul'da çalışanlar için ulaşım ve yemek masraflarını önemli ölçüde artırıyor. Türkiye'de enflasyonun yüksek seyrettiği bu dönemde, ofise gitmek asgari ücretli bir çalışan için aylık 2.000 TL'ye varan ek yük oluşturabilir. Bu durum, işverenlerin esnek çalışma modellerini teşvik etmesini veya en azından ulaşım ve yemek yardımı sağlamasını zorunlu kılıyor. Aksi halde, çalışanların satın alma gücü daha da düşecek ve iş memnuniyetsizliği artacaktır.
