New York Times'ın (NYT) haberine göre, ABD yönetimi NATO'ya tahsis edilen askeri varlıklarda büyük bir azaltmaya gitmeyi planlıyor. Bu kapsamda, Avrupa'da konuşlu Amerikan birliklerinin sayısının önemli ölçüde düşürülmesi ve kıtadaki askeri teçhizat stoklarının azaltılması öngörülüyor. Haberi ilk olarak Middle East Eye'ın canlı blogu üzerinden duyurulduğu belirtilen plan, NATO'nun caydırıcılık kapasitesini ve ABD'nin Avrupa güvenliğine olan bağlılığını sorgulatacak nitelikte. Planın resmi olarak ne zaman açıklanacağı henüz bilinmezken, ABD Savunma Bakanlığı'ndan konuya ilişkin henüz bir açıklama gelmedi.
Planın Arka Planı ve Detayları
NYT'nin kaynaklara dayandırdığı habere göre, ABD yönetimi NATO müttefiklerine tahsis edilen askeri varlıkların yeniden gözden geçirilmesini ve önemli bir kısmının geri çekilmesini öngören bir strateji üzerinde çalışıyor. Bu strateji, özellikle Doğu Avrupa'da konuşlu Amerikan birliklerinin sayısının azaltılmasını ve Almanya, İtalya gibi ülkelerdeki askeri üslerde bulunan teçhizatın bir kısmının ABD'ye geri gönderilmesini içeriyor. Plan kapsamında, NATO'nun hızlı müdahale gücüne tahsis edilen Amerikan birliklerinin de azaltılması değerlendiriliyor. Söz konusu adımın, ABD'nin 2014'te Rusya'nın Kırım'ı ilhakı sonrasında başlattığı Avrupa'da varlık artırma politikasını tersine çevireceği belirtiliyor. Planın detaylarına göre, Avrupa'da konuşlu Amerikan asker sayısının mevcut 120 bin seviyesinden 80 bin civarına düşürülmesi hedefleniyor. Ayrıca, Polonya ve Baltık ülkelerinde dönüşümlü olarak görev yapan birliklerin sayısında da ciddi azaltımlar planlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu hamle, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı nedeniyle NATO'nun doğu kanadının güçlendirildiği bir dönemde geliyor. Analistler, ABD'nin askeri varlıklarını azaltmasının, Rusya'ya stratejik bir avantaj sağlayabileceğini ve Avrupalı müttefikler arasında güven bunalımına yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle Polonya ve Baltık ülkeleri, Rus tehdidine karşı en ön safta yer almaları nedeniyle bu gelişmeden doğrudan etkilenecek. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını azaltması, NATO'nun Avrupalı üyelerinin kendi savunma harcamalarını artırması yönündeki baskıları da beraberinde getirebilir. Öte yandan, bu kararın ABD'nin Çin odaklı bir stratejiye yönelmesi ve askeri kaynakları Asya-Pasifik bölgesine kaydırmasıyla bağlantılı olduğu yorumları yapılıyor. ABD yönetimi, Çin'in artan askeri gücü karşısında Hint-Pasifik bölgesine daha fazla odaklanmayı planlıyor. Bu bağlamda, Avrupa'daki askeri varlığın azaltılması, uzun vadeli bir stratejik öncelik değişikliğinin parçası olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin NATO'ya tahsis edilen askeri varlıklarını azaltması, Türkiye'yi doğrudan etkileyebilecek bir gelişme. Türkiye, NATO'nun güney kanadında stratejik bir konuma sahip ve İncirlik Üssü gibi önemli askeri tesislere ev sahipliği yapıyor. Bu azaltma, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve ittifakın Doğu Akdeniz'deki caydırıcılığını zayıflatabilir. Ayrıca, ABD'nin Yunanistan'daki askeri varlığını artırma eğilimi göz önüne alındığında, bu durum Türkiye-Yunanistan arasındaki güç dengesini değiştirebilir. Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşında oynadığı arabulucu rolüyle ABD ve NATO için kilit bir müttefik konumunda. Bu nedenle, ABD'nin planının Türkiye'nin ittifak içindeki pazarlık gücünü artırabileceği yorumları da yapılıyor.
