Avustralya'nın Yeni Güney Galler (NSW) eyaleti, son dönemde artan köpekbalığı görülme ve saldırı vakalarının ardından sahillerde güvenliği artırmak amacıyla 34 milyon dolarlık (yaklaşık 22 milyon ABD doları) bir program başlatıyor. Program kapsamında, eyaletin popüler plajlarında güneş doğumundan gün batımına kadar insansız hava araçları (drone) ile devriye gezilecek. NSW Başbakanı Chris Minns, yaptığı açıklamada, "Vatandaşlarımızın sahillerde kendini güvende hissetmesini istiyoruz. Son yaşanan olaylar endişe yarattı, bu programla o güveni yeniden tesis edeceğiz" ifadelerini kullandı. Program, eyalet genelinde 50'den fazla plajı kapsayacak ve 2026 yılı sonuna kadar tam kapasiteyle faaliyete geçmesi planlanıyor.
Gelişmenin arka planı: Artan köpekbalığı saldırıları ve toplumsal tepki
NSW sahillerinde son iki yılda köpekbalığı saldırılarında belirgin bir artış yaşandı. 2025 yılında kaydedilen 12 saldırıdan ikisi ölümle sonuçlanırken, bu durum halk arasında büyük tedirginliğe yol açtı. Özellikle Sydney'in kuzeyindeki popüler plajlarda yaşanan saldırılar, turizm sezonunda yerli ve yabancı ziyaretçi sayısında düşüşe neden oldu. Yerel hükümet, geleneksel ağ ve kafes gibi yöntemlerin yetersiz kaldığını kabul ederek teknolojik çözümlere yöneldi. Drone'lar, yapay zeka destekli görüntü tanıma sistemleriyle köpekbalıklarını anlık olarak tespit edebilecek ve sahildeki kurtarma ekiplerini uyarabilecek. Programın ilk etabında 30 drone kullanılacak, her bir drone yaklaşık 500 metre genişliğindeki bir sahil şeridini tarayabilecek. Yetkililer, bu sistemin köpekbalığı saldırılarını yüzde 60 oranında azaltabileceğini öngörüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Okyanusya'da artan deniz güvenliği endişeleri
Köpekbalığı saldırıları, yalnızca Avustralya'da değil, Yeni Zelanda, Güney Afrika ve ABD'nin bazı bölgelerinde de artış gösteriyor. Bilim insanları, küresel ısınma ve deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte köpekbalıklarının kıyı şeritlerine daha sık yaklaştığını belirtiyor. NSW'nin drone programı, bu tür teknolojik çözümlerin öncüsü olarak görülüyor. Benzer sistemler, Kaliforniya ve Florida'da da test ediliyor ancak NSW programı, büyüklük ve yatırım miktarı açısından şu ana kadar en kapsamlı olanı. Avustralya federal hükümeti, eyaletler arası koordinasyonu sağlamak için ulusal bir köpekbalığı izleme ağı kurmayı değerlendiriyor. Uzmanlar, bu tür önlemlerin sürdürülebilir balıkçılık politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor; aşırı avlanma köpekbalıklarının doğal besin kaynaklarını azaltarak insanlarla temas olasılığını artırıyor. NSW programının, diğer ülkeler için de bir model oluşturması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
NSW’deki köpekbalığı önleme programı, Türkiye için doğrudan bir gündem olmasa da deniz güvenliği ve teknoloji kullanımı açısından dikkat çekicidir. Türkiye’nin Akdeniz ve Ege kıyılarında köpekbalığı saldırıları nadir olsa da, deniz turizminin yoğun olduğu bölgelerde benzer drone sistemleri potansiyel olarak kullanılabilir. Ayrıca, yapay zeka destekli izleme teknolojileri, Türkiye’nin savunma sanayindeki yetkinlikleriyle entegre edilerek ihraç edilebilir bir ürün haline gelebilir. Küresel deniz güvenliği pazarında bu tür çözümlere artan talep, Türk şirketlerine yeni fırsatlar sunmaktadır. Bu bağlamda, NSW programının sonuçları, Türkiye’nin deniz güvenliği stratejilerine ve teknoloji ihracatına ışık tutabilir.
