İngiltere'nin Nottingham kentindeki University Hospitals NHS Trust'a bağlı morgda, cesetlerin 'ileri düzeyde bozulma' halinde olduğu tespit edildi. İnsan Dokusu Otoritesi (HTA) tarafından yapılan denetimde, yetersiz depolama kapasitesi nedeniyle cesetlerin zamanında dondurucuya aktarılmadığı ve bu nedenle ağır bir şekilde çürüdüğü belirlendi. Olay, NHS tarihinin en büyük doğum bakımı skandalının merkezindeki hastanede yaşandı. HTA, morgdaki koşulların 'kabul edilemez' olduğunu ve acil önlem alınması gerektiğini vurguladı.
Arka plan: Doğum bakımı skandalı ve morgdaki ihmaller zinciri
Nottingham University Hospitals NHS Trust, 2021 yılında ortaya çıkan ve yüzlerce bebek ile annenin zarar gördüğü doğum bakımı skandalıyla da gündeme gelmişti. O dönemde yapılan incelemelerde, hastanede sistematik ihmaller ve yetersiz personel nedeniyle çok sayıda önlenebilir ölüm ve sakatlık yaşandığı tespit edilmişti. Şimdi ise aynı trust bünyesindeki morgda cesetlerin uygunsuz koşullarda saklandığı ortaya çıktı.
HTA denetçileri, morgdaki soğutma ünitelerinin yetersiz olduğunu ve cesetlerin bir kısmının normal buzdolabı sıcaklığında bekletildiğini, bu nedenle bozulma sürecinin hızlandığını belirtti. Raporda, 'ileri düzeyde bozulma' ifadesi kullanılırken, durumun hem hijyenik hem de etik açıdan kabul edilemez olduğu vurgulandı. Ayrıca, cesetlerin kimlik tespiti ve ailelere teslim sürecinde de aksaklıklar yaşandığı ifade edildi.
NHS yetkilileri, konuyla ilgili soruşturma başlatıldığını ve gerekli iyileştirmelerin yapılacağını açıkladı. Ancak sağlık çalışanları ve sendikalar, sistemin kronik kaynak yetersizliği ve aşırı iş yükü nedeniyle çöktüğünü, bu tür ihmallerin önüne geçilmesi için acil yatırım yapılması gerektiğini söylüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: NHS'nin krizi ve sağlık sistemlerine yansımaları
Olay, sadece Nottingham'ı değil, tüm Birleşik Krallık sağlık sistemini sarsan bir krizin parçası olarak görülüyor. NHS, son yıllarda artan talep, pandemi sonrası yığılmalar, personel eksikliği ve bütçe kesintileriyle boğuşuyor. Morgdaki bu durum, sağlık sisteminin sadece hasta bakımında değil, ölü bakımında da ciddi sorunlar yaşadığını gösteriyor.
Küresel ölçekte, benzer skandallar gelişmiş ülkelerin sağlık sistemlerinde de zaman zaman görülse de, İngiltere gibi köklü bir sağlık sisteminde bu boyutta bir ihmalin yaşanması, dünya kamuoyunda şaşkınlık yarattı. Uzmanlar, artan yaşlı nüfus ve kronik hastalıklar nedeniyle sağlık sistemlerinin üzerindeki baskının arttığını, bu tür ihmallerin daha sık görülebileceği uyarısında bulunuyor.
Nottingham'daki durum, hastanelerde sadece canlı hastaların değil, ölenlerin de saygı ve hijyen koşullarında işlem görmesi gerektiğini hatırlatıyor. Ailelerin acılarının katlanmasına neden olan bu tür ihmaller, sağlık yönetiminde insani boyutun ihmal edilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere gibi güçlü bir sağlık sisteminde yaşanan bu skandal, Türkiye'deki sağlık politikaları açısından da önemli dersler içeriyor. Özellikle artan nüfus, pandemi sonrası yoğunluk ve sağlık çalışanlarının üzerindeki baskı, benzer ihmallerin yaşanma riskini artırabilir. Türkiye'de morg kapasitesi ve adli tıp hizmetleri zaman zaman eleştirilen alanlardır. Nottingham vakası, soğutma altyapısı, personel eğitimi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, sağlık sisteminde ölü bakımının da hasta bakımı kadar önemli olduğu bilinci yaygınlaştırılmalı, ailelerin acıları saygıyla karşılanmalıdır. Türkiye'nin bu tür skandallardan kaçınması için önleyici tedbirleri hayata geçirmesi kritik önem taşıyor.
