Nijer'in başkenti Niamey'de, eşcinsel cinsel eylemleri suç sayan yeni bir yasanın yürürlüğe girmesinin ardından en az 16 kişi tutuklandı. Adli kaynaklardan alınan bilgiye göre, tutuklamalar ülkenin çeşitli bölgelerinde eş zamanlı operasyonlarla gerçekleştirildi. Yeni düzenleme, daha önce suç kapsamında olmayan eşcinsel ilişkileri hapis cezası ve para cezası ile cezalandırıyor. Batı Afrika ülkesi Nijer, bu adımla bölgede eşcinselliği en ağır şekilde cezalandıran ülkeler arasına katıldı.
Yeni yasanın detayları ve tepkiler
Nijer'de geçtiğimiz aylarda kabul edilen yeni ceza kanunu, "doğaya aykırı eylemler" başlığı altında eşcinsel cinsel ilişkileri resmen suç saydı. Yasaya göre, bu tür eylemlerde bulunanlar 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve 50.000 ila 500.000 CFA frangı (yaklaşık 2.500 TL ila 25.000 TL) arasında para cezasına çarptırılabilecek. Tutuklanan 16 kişinin arasında hem erkek hem de kadınların bulunduğu, bazılarının ise sosyal medya paylaşımları nedeniyle hedef alındığı belirtiliyor. İnsan hakları örgütleri, yasanın uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu ve LGBTİ+ bireyleri hedef aldığını vurgulayarak kınadı. Nijer hükümeti ise yasanın "ülkenin kültürel ve dini değerlerini koruma" amacı taşıdığını savunuyor.
Bölgesel bağlam: Batı Afrika'da eşcinsellik yasaları
Nijer, bu yasayla birlikte komşuları Nijerya, Mali ve Burkina Faso'nun da aralarında bulunduğu eşcinselliği suç sayan Batı Afrika ülkeleri arasına katıldı. Bölgede yalnızca Fildişi Sahili, Benin ve Yeşil Burun Adaları gibi birkaç ülkede eşcinsellik yasal. Nijer'deki bu gelişme, bölgede artan muhafazakâr dalganın bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle son yıllarda askeri darbelerle yönetim değişikliği yaşayan ülkelerde, dini ve geleneksel değerlere vurgu yapan politikalar güç kazanıyor. Nijer'de Temmuz 2023'teki darbeden sonra iktidara gelen cunta yönetimi, benzer bir çizgi izleyerek toplumsal konularda muhafazakâr bir tutum sergiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijer'deki bu gelişme, Türkiye'nin Afrika açılımı kapsamında yakın ilişkiler kurduğu Sahel bölgesindeki ülkelerin iç dinamiklerini yansıtıyor. Türkiye, Nijer'deki cunta yönetimiyle diplomatik ve ekonomik ilişkilerini sürdürmekte, özellikle savunma ve madencilik alanlarında iş birliği yapmaktadır. Bu tür insan hakları ihlalleri, Türkiye'nin uluslararası alanda sıkça eleştirildiği konularla örtüştüğü için Ankara'nın hassas bir denge politikası izlemesini gerektirebilir. Ayrıca, Nijer'deki gelişmeler, bölgedeki istikrar ve güvenlik ortamını etkileyerek Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını dolaylı olarak etkileyebilir.
