Nijer'in başkenti Niamey'deki Diori Hamani Uluslararası Havalimanı çevresinde bugün sabah erken saatlerde patlamalar ve bir saatten fazla süren yoğun silah sesleri duyuldu. Reuters ajansının görgü tanığı ve bölge sakinlerine göre, güvenlik güçleri havalimanı çevresini kapatırken, olay yerinden sürekli silah sesleri ve patlama sesleri geldi. Bölgede kaynağı belirlenemeyen helikopter hareketliliği gözlemlendi. Nijer hükümeti henüz resmi bir açıklama yapmadı ancak güvenlik kaynakları olayın askeri bir darbe girişimi olabileceği yönünde bilgi verdi.
Darbe girişiminin arka planı
Nijer, Sahel bölgesinde siyasi istikrarsızlıkla mücadele eden ülkelerden biri. Ülkede son yıllarda askeri darbeler yaşanmış, 2021'de seçilmiş cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum, bir darbe girişimini atlatmıştı. Batı Afrika ülkesi, aynı zamanda Boko Haram ve IŞİD bağlantılı grupların saldırılarıyla karşı karşıya.
Niamey Havalimanı çevresinde yaşanan bu ani güvenlik durumu, ülkede yeni bir darbe girişimi olduğu yönünde spekülasyonlara neden oldu. Tanıklar, silah seslerinin havalimanının iç bölgelerinden ve askeri kışlaların yakınından geldiğini belirtti. Bazı kaynaklar, Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı'nın karıştığı bir olay olabileceğini öne sürdü. Havalimanı sivil uçuşlara kapatılırken, başkentte geniş çaplı güvenlik önlemleri alındı.
Nijer ordusu daha önce Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, cumhurbaşkanı ve ailesinin güvende olduğunu duyurdu. Ancak bu açıklama bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı. Uluslararası toplum, gelişmeleri endişeyle takip ediyor. Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği, durumun kontrolden çıkmaması için taraflara itidal çağrısı yaptı.
Bölgesel ve küresel boyut
Nijer, Batı Afrika'da stratejik bir konuma sahip. ABD ve Fransa'nın bölgede terörle mücadele üsleri bulunuyor. Özellikle Fransa'nın Barkhane operasyonu kapsamında Nijer'de askeri varlığı var. Ülke aynı zamanda Sahel bölgesinden Avrupa'ya giden göç yolları üzerinde bulunması nedeniyle AB için de kritik önemde.
Son yıllarda Batı Afrika'da Mali, Burkina Faso ve Çad gibi ülkelerde askeri darbeler yaşandı. Nijer'de olası bir darbe, bölgedeki istikrarsızlığı daha da derinleştirebilir. Uluslararası toplum, Nijer'de anayasal düzenin korunması yönünde çağrılar yaparken, Fransa ve ABD, durumu yakından izlediklerini bildirdi. Bölgesel ekonomik topluluk ECOWAS, acil toplantı kararı alırken, yaptırım tehdidinde bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Nijer ile son yıllarda gelişen ekonomik ve askeri ilişkileri bulunuyor. Türk iş insanları enerji ve inşaat sektörlerinde faaliyet gösteriyor. Ayrıca Türkiye, Sahel bölgesinde terörle mücadele ve kalkınma yardımları kapsamında Nijer'e destek sağlıyor. Olası bir darbe, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını tehdit edebilir ve diplomatik ilişkileri etkileyebilir. Ancak Türkiye, bölgede istikrarın korunmasından yana bir politika izliyor. Bu gelişmeler, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahel'deki güvenlik stratejisini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Ayrıca darbe sonrası oluşabilecek kaos ortamı, bölgeden Türkiye'ye yönelik düzensiz göç akışını artırabilir.
