Nijer'de ordu içindeki bir grup asker, başkent Niamey'deki cumhurbaşkanlığı sarayını basarak yönetime el koymaya çalıştı. Cumartesi günü sabah saatlerinde başlayan silahlı çatışma ve patlama sesleri, kısa sürede şehir geneline yayıldı. Hükümet, saatler süren çatışmaların ardından kontrolü yeniden ele geçirdiğini ve darbe girişiminin bastırıldığını açıkladı.
Darbe Girişiminin Perde Arkası
Olaylar, Nijer'de 2023 yılında yapılan askeri darbeyle iktidara gelen cunta yönetimine karşı bir grup askerin ayaklanmasıyla başladı. Cumhurbaşkanlığı sarayı çevresinde yoğun güvenlik önlemleri alınırken, askeri birliklerin birbirleriyle çatıştığı bildirildi. Yerel kaynaklar, girişimin arkasında eski rejim yanlısı askerlerin olabileceğini öne sürüyor, ancak henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Çatışmalar sırasında sivil kayıpların yaşanıp yaşanmadığına dair net bir bilgi bulunmuyor. Ancak görgü tanıkları, ağır silah seslerinin ve patlamaların gece geç saatlere kadar sürdüğünü aktardı. Hükümet, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, durumun kontrol altına alındığını ve vatandaşların sakin olması çağrısında bulundu.
Nijer, son yıllarda siyasi istikrarsızlık ve askeri darbelerle gündeme gelen Batı Afrika ülkelerinden biri. 2023 darbesiyle devrilen devlet başkanı Mohamed Bazoum hâlâ ev hapsinde tutuluyor. Cunta lideri General Abdourahamane Tchiani, ülkenin güvenlik ve ekonomik sorunlarına çözüm bulacağını vaat etmişti. Ancak bu yeni ayaklanma, ordunun içindeki bölünmelerin ne kadar derin olduğunu bir kez daha gösterdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Batı Afrika'da art arda yaşanan darbeler, bölgenin güvenlik yapısını ciddi şekilde etkiliyor. Mali, Burkina Faso ve Nijer, Fransa'nın askeri varlığını sona erdirmesinin ardından Rusya ile yakınlaşma sinyalleri vermişti. Nijer'deki Rus paralı asker grubu Wagner'in varlığı, uluslararası toplumun endişelerini artırıyor. Darbe girişiminin başarısız olması, cuntanın elini güçlendirse de ülke içindeki siyasi belirsizlik sürüyor.
ABD ve Fransa, Nijer'deki gelişmeleri yakından izlerken, Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) da durumun acil bir toplantıda ele alınmasını talep etti. Bölge ülkeleri, demokratik yollarla seçilmiş hükümetlerin iş başına gelmesi için diplomatik çabalarını sürdürüyor. Nijer, sahip olduğu uranyum yatakları ve stratejik konumu nedeniyle küresel güçlerin ilgisini çeken bir ülke olmaya devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijer'deki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika açılımı politikası bağlamında önem taşıyor. Türkiye, Nijer ile askeri eğitim ve savunma iş birliği anlaşmaları imzalamış, ülkede büyükelçilik açmıştı. Darbe girişiminin başarısız olması, mevcut cunta ile ilişkilerin devamını kolaylaştırsa da, ülkedeki derin siyasi kriz Ankara'nın bölgedeki çıkarlarını tehdit edebilir. Türkiye, Sahel bölgesinde istikrarın sağlanması için kalkınma yardımlarını artırmış; ancak askeri darbelerin ardı arkası kesilmiyor. Nijer'deki belirsizlik, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını ve diplomatik kazanımlarını riske atabilir. Ankara'nın bu süreçte hem hükümetle hem de ordunun farklı unsurlarıyla iletişim halinde olması bekleniyor.
