Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Sistemi’ne (NHS) bağlı dört hastane, taburcu gecikmelerine ilişkin hasta verilerinde hatalar olduğunu kabul etti. Bu hatalar, NHS’nin ABD merkezli veri analizi şirketi Palantir ile yaptığı tartışmalı sözleşmeyi savunmak için kullandığı temel veri setini sorgulamaya açtı. Financial Times’ın (FT) yürüttüğü soruşturma, söz konusu verilerin güvenilirliğine ilişkin ciddi endişeleri ortaya çıkardı.
Gelişmenin arka planı
NHS, hastanelerdeki taburcu gecikmelerini azaltmak ve operasyonel verimliliği artırmak amacıyla Palantir ile bir sözleşme imzalamıştı. Palantir’in teknolojisi, hasta akışını izlemek ve kaynak dağılımını optimize etmek için kullanılıyordu. Ancak FT’nin soruşturması, hastanelerin Palantir’e sağladığı verilerin önemli ölçüde hatalı olduğunu ortaya koydu. Dört ayrı hastane yönetimi, taburcu gecikmelerine ilişkin rakamların gerçeği yansıtmadığını ve bu durumun Palantir sisteminin etkinliğinin değerlendirilmesini olumsuz etkilediğini doğruladı.
Hataların, hasta kayıtlarının manuel girilmesi, farklı hastaneler arasında veri tanımlama farklılıkları ve sistem entegrasyon sorunlarından kaynaklandığı belirtiliyor. NHS yetkilileri, hataların farkında olduklarını ancak bunların genel veri kalitesini ciddi şekilde etkilemediğini savunuyor. Bununla birlikte, FT’nin ortaya çıkardığı bulgular, Palantir sözleşmesinin kamuoyu nezdinde daha fazla sorgulanmasına yol açtı.
Bölgesel veya küresel boyut
Palantir, birçok ülkede kamu ve özel sektörle yaptığı veri analizi sözleşmeleriyle biliniyor. Şirket, özellikle istihbarat ve savunma alanındaki çalışmalarıyla tanınmakla birlikte sağlık sektöründe de büyük ölçekli projeler yürütüyor. NHS ile yapılan sözleşme, şirketin Avrupa’daki en büyük sağlık verisi anlaşmalarından biri. Veri güvenilirliği endişeleri, sağlık hizmetlerinde büyük veri analitiğinin kullanımına ilişkin daha geniş tartışmaları ateşliyor. Birçok ülke, benzer teknolojileri benimserken veri doğruluğu, etik ve gizlilik konularında benzer zorluklarla karşılaşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de de kamu sağlık hizmetlerinde veri analitiği ve yapay zeka kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Sağlık Bakanlığı ve bazı özel hastaneler, benzer sistemleri hasta akışı ve kaynak yönetimi için kullanmaktadır. Ancak veri kalitesi ve güvenilirliği, bu tür sistemlerin başarısı için kritik öneme sahiptir. NHS’deki hatalar, Türkiye’nin sağlık verisi projelerinde veri doğrulama mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, yabancı teknoloji şirketlerine bağımlılığın risklerini ortaya koyan bu durum, yerli çözümlerin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.
