New York Sağlık Departmanı, kentte yaşanan Lejyoner Hastalığı salgınında üçüncü bir kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı. Yetkililer, Cumartesi günü yaptıkları açıklamada ikinci ölümü duyurmuş, ancak kısa süre sonra üçüncü bir vakanın daha ölümle sonuçlandığını bildirdi. Salgının merkezi olarak belirlenen Manhattan’ın Upper East Side bölgesinde, toplam vaka sayısı 20’nin üzerine çıktı. Hastalığa yakalananların çoğunun 50 yaş üstü ve altta yatan kronik rahatsızlıkları olan kişiler olduğu kaydedildi. Sağlık ekipleri, bölgedeki su sistemlerinde detaylı inceleme başlatırken, halka klima ve su tesisatı kaynaklı risklere karşı dikkatli olma çağrısı yapıldı.
Lejyoner Hastalığı nedir ve nasıl yayılır?
Lejyoner Hastalığı, Legionella bakterisinin neden olduğu ciddi bir zatürre türü olarak tanımlanıyor. Bakteri, doğal su kaynaklarında ve yapay su sistemlerinde (klimalar, duş başlıkları, jakuziler, soğutma kuleleri) üreyebiliyor. Hastalık, enfekte su damlacıklarının solunmasıyla bulaşıyor; kişiden kişiye doğrudan bulaşma söz konusu değil. Kuluçka süresi 2 ila 10 gün arasında değişirken, belirtiler arasında yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, kas ağrıları ve baş ağrısı yer alıyor. Risk grupları arasında 50 yaş üstü bireyler, sigara içenler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve kronik akciğer hastalığı bulunanlar bulunuyor. Tedavide genellikle antibiyotikler kullanılırken, erken teşhis hayati önem taşıyor. New York’ta daha önce de benzer salgınlar yaşanmış, 2015 yılında Bronx’ta 12 kişinin ölümüne yol açan bir salgınla mücadele edilmişti.
Yetkililer, salgının kaynağını belirlemek için bölgedeki binaların soğutma kuleleri ve su sistemlerinde numune alıyor. Şimdiye kadar bir otelin soğutma kulesinde Legionella bakterisi tespit edilirken, diğer noktalardan alınan örnekler incelenmeye devam ediyor. Sağlık Departmanı, vatandaşların belirtiler göstermesi durumunda derhal sağlık kuruluşuna başvurmasını öneriyor. Ayrıca, bina yöneticilerine su sistemlerinin düzenli bakımını yapmaları ve dezenfeksiyon işlemlerini aksatmamaları çağrısında bulunuldu.
Küresel boyut ve benzer salgınlar
Lejyoner Hastalığı, dünya genelinde her yıl binlerce kişide görülüyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, ülkede yılda yaklaşık 10 bin vaka rapor ediliyor, ancak gerçek sayının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Avrupa’da da özellikle otel, hastane ve yolcu gemileri gibi büyük su sistemlerinin bulunduğu yerlerde salgınlar yaşanıyor. 2022’de İspanya’da bir otelde meydana gelen salgında 20’den fazla kişi hastalanmış, Polonya’da 2020 yılında 8 kişi hayatını kaybetmişti. İklim değişikliğinin su sıcaklıklarını artırarak bakteri üremesini kolaylaştırabileceği uyarıları yapılıyor. New York’taki bu son salgın, şehirlerin altyapı yönetimi ve halk sağlığı hazırlığı açısından dersler çıkarılması gerektiğini bir kez daha gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
New York’taki Lejyoner Hastalığı salgını, Türkiye’deki büyük şehirler ve turistik tesisler için de bir uyarı niteliği taşıyor. Özellikle otel, AVM ve hastanelerdeki soğutma kuleleri ve su sistemlerinin düzenli denetimi ve bakımı hayati önemdedir. Türkiye’de de benzer vakalar görülmekle birlikte, genellikle yeterli raporlama yapılmamaktadır. Sağlık Bakanlığı’nın bu tür salgınlara karşı erken uyarı sistemlerini güçlendirmesi, altyapı denetimlerini artırması ve halkı bilinçlendirmesi gerekmektedir. Ayrıca, turizm sezonu öncesinde özellikle tatil bölgelerindeki tesislerin su güvenliği protokollerini gözden geçirmesi, olası bir salgının önüne geçilmesinde kritik rol oynayacaktır.
