New York kent merkezinde son iki haftada 12 kişide Lejyoner hastalığı tespit edilmesinin ardından yetkililer salgının kaynağını tespit ettiklerini açıkladı. Şehir Sağlık Departmanı ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından yürütülen ortak soruşturma kapsamında, vakaların Manhattan bölgesindeki bir otelin soğutma kulesinden yayılan Legionella bakterisinden kaynaklandığı belirtildi. Yetkililer söz konusu otelin soğutma sisteminin klorla temizlendiğini ve testlerin negatif çıktığını ancak önlem olarak sistemin kapatıldığını bildirdi. CDC, Lejyoner hastalığına yakalanan her 10 kişiden birinin komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybettiğine dikkat çekerek, bölge sakinlerine ateş, öksürük ve nefes darlığı gibi belirtilere karşı dikkatli olmaları çağrısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
Lejyoner hastalığı, Legionella pneumophila bakterisinin neden olduğu ciddi bir zatürre türü olarak biliniyor. Bakteri, genellikle büyük binaların su ve soğutma sistemlerinde ürüyor. New York'ta ilk vaka geçen hafta başında bir hastane acil servisine başvuran 56 yaşındaki bir erkek hastada tespit edildi. Ardından aynı bölgede yaşayan diğer kişilerde benzer şikayetlerin görülmesi üzerine geniş çaplı bir araştırma başlatıldı. Araştırmacılar, vakaların ortak noktasının Manhattan'ın finans merkezi yakınlarındaki bir bölge olduğunu saptadı. Bölgedeki tüm soğutma kuleleri ve su sistemlerinden numune alınarak yapılan testlerde, bir otelin soğutma kulesinde Legionella bakterisine rastlandı. CDC yetkilileri, Lejyoner hastalığının genellikle solunum yoluyla bulaştığını, kişiden kişiye geçmediğini, bu nedenle toplu taşıma veya kalabalık alanlarda bulaşma riskinin düşük olduğunu ifade etti. Ancak risk grupları (yaşlılar, sigara kullananlar, kronik akciğer rahatsızlığı olanlar) için tehlikenin devam ettiği vurgulandı.
Bölgesel ve küresel boyut
New York gibi yoğun nüfuslu bir metropolde Lejyoner hastalığı salgını, şehir yönetimlerinin su ve soğutma sistemlerinin düzenli bakımı konusunda daha katı tedbirler alması gerektiğini gösteriyor. Benzer salgınlar geçmişte Chicago ve Los Angeles gibi büyük şehirlerde de görülmüştü. Küresel ölçekte, iklim değişikliği ve artan sıcaklıkların Legionella bakterisinin çoğalmasını kolaylaştırdığına dair bilimsel bulgular mevcut. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), özellikle büyük binalardaki su sistemlerinde düzenli klorlama ve filtreleme uygulamalarını öneriyor. Bu olay, uluslararası havalimanı ve otellerde standart hijyen kontrollerinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha hatırlattı. New York Sağlık Departmanı, oteller, hastaneler ve kamu binaları için soğutma sistemlerine yıllık bakım zorunluluğu getirmeyi değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de büyük şehirlerde, özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir'de bulunan oteller, alışveriş merkezleri ve hastanelerde benzer riskler mevcut. Sağlık Bakanlığı'nın 2019 yılında yayımladığı Lejyoner Hastalığı Tanı ve Tedavi Kılavuzu'na rağmen, soğutma kulelerinin periyodik kontrolü konusunda yeterli denetim yapılıp yapılmadığı sorgulanmalı. Özellikle yaz aylarında klima ve soğutma sistemlerinin yoğun kullanımı, Legionella bakterisinin yayılma riskini artırabilir. Türk turizm sektörü, uluslararası misafirlerin yoğun olduğu tesislerde bu tür önlemleri sıkılaştırmalı; aksi takdirde olası bir salgın hem halk sağlığını tehdit eder hem de turizm gelirlerine zarar verebilir.
