İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'a, İran ile ABD arasında varılan anlaşmanın İsrail'i bağlamayacağını söyledi. CNN, Perşembe günü ismi açıklanmayan bir İsrailli yetkiliye dayandırdığı haberinde, Netanyahu'nun bu açıklamayla devam eden 60 günlük müzakereleri etkilemeye çalıştığını belirtti. Bu gelişme, ABD-İran ilişkilerinde kritik bir dönemeçte yaşanırken, bölgesel dengeleri de yakından ilgilendiriyor.
Netanyahu'nun Trump'a mesajı
CNN'in haberine göre, Netanyahu ile Trump arasındaki görüşmede İsrail Başbakanı, Tahran yönetimiyle yapılacak herhangi bir anlaşmanın İsrail'in güvenlik çıkarlarını tehdit ettiğini vurguladı. Netanyahu, İran'ın nükleer programına yönelik kapsamlı bir anlaşma olmadığı sürece İsrail'in bu tür bir mutabakatla bağlı olmayacağını ifade etti. İsrailli yetkili, Netanyahu'nun özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik endişelerini dile getirdiği bilgisini paylaştı.
Haberde ayrıca, Netanyahu'nun Trump yönetimine, İran'a yönelik yaptırımların hafifletilmesi durumunda Tahran'ın nükleer silah elde etme hedefinden vazgeçmeyeceği uyarısında bulunduğu belirtildi. İsrail, uzun süredir İran'ın nükleer programının askeri boyutuna dikkat çekiyor ve bu konuda uluslararası toplumun daha sert önlemler almasını talep ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD ile İran arasında devam eden müzakereler, Körfez ülkeleri ve Avrupa devletleri tarafından da yakından takip ediliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, her ne kadar İran'la ilişkilerini normalleştirme çabası içinde olsalar da, Tahran'ın bölgesel nüfuzundan ve nükleer programından endişe duyuyor. Avrupa Birliği ise diplomatik çözüm arayışını sürdürürken, İsrail'in bu tür sert çıkışları süreci zora sokabilir.
Uzmanlar, Netanyahu'nun Trump'a yönelik bu açıklamasının, 2015 tarihli Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (JCPOA) yeniden canlandırılması çabalarını baltalamaya yönelik bir hamle olduğunu yorumluyor. O dönemde de İsrail, anlaşmaya şiddetle karşı çıkmış ve Trump'ın 2018'de anlaşmadan çekilmesini memnuniyetle karşılamıştı. Şimdi ise benzer bir pozisyon alarak, İran'ın nükleer programına yönelik herhangi bir uzlaşmaya sıcak bakmadığını ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin komşusu İran ile ilişkileri ve bölgesel politikaları açısından önem taşıyor. Türkiye, İran nükleer anlaşmasına destek veren ülkeler arasında yer alırken, bölgede yeni bir gerginlikten kaçınılmasını istiyor. Netanyahu'nun sert çıkışı, ABD-İran müzakerelerini olumsuz etkileyebilir ve bu durumda Türkiye, hem enerji ticareti hem de sınır güvenliği açısından risklerle karşılaşabilir. Ankara, diplomasi kanallarını açık tutarak tansiyonun düşürülmesini teşvik etmeye devam edecektir.
