İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, ABD Başkanı Donald Trump'a yaptığı özel bir görüşmede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bölgedeki artan etkisine karşı harekete geçilmesini talep ettiği öğrenildi. Yaklaşan NATO Zirvesi öncesinde gerçekleşen bu temas, Orta Doğu'daki güç dengelerini yeniden şekillendirebilecek bir diplomatik hamle olarak değerlendiriliyor. Axios'a konuşan kaynaklara göre Netanyahu, Trump'a Erdoğan'ın son dönemde İsrail karşıtı söylemleri ve Suriye ile Irak'taki askeri varlığının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini iletti.
Gelişmenin arka planı
Netanyahu'nun Trump'a yaptığı çağrı, iki ülke arasında son aylarda tırmanan gerilimin bir yansıması. Türkiye, İsrail'in Gazze'ye yönelik operasyonlarını sert dille eleştirirken, Erdoğan İsrail'i 'terör devleti' olarak nitelendirmişti. Buna karşılık Netanyahu, Türkiye'nin İsrail üzerinde bir abluka oluşturmaya çalıştığını iddia ediyor. İsrail Başbakanı, Trump'tan NATO içinde Türkiye'nin pozisyonunun sorgulanmasını istedi. Özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve Suriye'deki askeri varlık konularında Türkiye'nin izlediği politikaların NATO müttefiklerinin çıkarlarıyla çeliştiğini vurguladı.
Görüşmenin hemen ardından Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Trump'ın Netanyahu'nun endişelerini dinlediği ancak doğrudan bir yanıt vermediği belirtildi. ABD'nin NATO müttefiki Türkiye ile olan ilişkilerini dengelemeye çalıştığı bir dönemde gelen bu talep, Washington'da farklı yorumlara neden oldu. Bazı analistler Trump'ın Erdoğan'a yönelik politikasında bir değişiklik olmayacağını düşünürken, bazıları da Netanyahu'nun etkili lobisinin sonuç alabileceğini savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Netanyahu'nun Trump'a başvurması, İsrail'in Türkiye'yi doğrudan karşısına almak yerine ABD üzerinden baskı kurma stratejisini gösteriyor. İsrail, Türkiye'nin bölgedeki askeri nüfuzundan rahatsızlık duyuyor; özellikle Katar ve Mısır ile olan yakınlaşması, İsrail'in Doğu Akdeniz'deki enerji projelerini tehdit ediyor. Ayrıca, Türkiye'nin Hamas ile olan ilişkileri de İsrail için kırmızı çizgi.
NATO Zirvesi öncesinde böyle bir çağrının yapılması, ittifak içindeki derin çatlakları bir kez daha gün yüzüne çıkarıyor. Türkiye, NATO'nun güney kanadında önemli bir müttefik olarak görülse de, son yıllarda Rusya ile yakınlaşması ve S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle ABD ile ilişkileri gergin. Netanyahu'nun bu hamlesi, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu zayıflatmayı amaçlıyor. Öte yandan, ABD Başkanı Trump'ın Erdoğan ile kişisel ilişkisi, bu tür hamlelerin sonuç vermesini zorlaştırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Netanyahu'nun Trump'tan Erdoğan'ı frenlemesini istemesi, Türkiye'nin bölgesel güç olarak yükselişine karşı İsrail'in rahatsızlığını ortaya koyuyor. Türk dış politikası açısından bu, ABD-İsrail ekseninin Türkiye'yi çevreleme çabalarının bir parçası olarak okunabilir. Özellikle NATO Zirvesi arifesinde gelen bu talep, Türkiye'nin ittifak içindeki manevra alanını daraltma riski taşıyor. Ancak Türkiye'nin Doğu Akdeniz, Suriye ve Libya'daki kazanımları, bu tür diplomatik baskılara rağmen korunabilir. Ankara'nın Rusya ve İran ile olan dengeli ilişkileri, karşı hamleler için elini güçlendirebilir.
