ABD Başkanı Donald Trump'ın, İsrail ile Lübnan arasında bir ateşkes anlaşmasına varıldığını açıklaması, İsrail'de siyasi depreme yol açtı. Başbakan Binyamin Netanyahu'ya yönelik muhalefet saldırıları, anlaşmanın ‘aceleci’ ve ‘tavizkar’ olduğu gerekçesiyle alevlendi. Ateşkesin, İsrail'in kuzey sınırında Hizbullah ile aylardır süren çatışmaların ardından geldiği belirtiliyor. Ancak muhalefet liderleri, Netanyahu'yu halkı yanıltmakla ve güvenlik çıkarlarını tehlikeye atmakla suçluyor.
Gelişmenin Arka Planı
Trump, resmi açıklamasında ‘tarihi bir adım’ olarak nitelediği ateşkesin, bölgesel istikrar için kritik olduğunu vurguladı. İsrail ve Lübnan arasında dolaylı görüşmelerin ardından varılan anlaşma, sınırda çatışmasızlık ve askerden arındırılmış bölge oluşturulmasını öngörüyor. Ancak İsrail'deki koalisyon hükümetinin içindeki aşırı sağcı partiler ve muhalefet, Netanyahu'yu ‘Hizbullah'a diz çökmekle’ suçluyor. Eski Savunma Bakanı ve muhalefet lideri Benny Gantz, “Netanyahu başarısız oldu. Ateşkes bir teslimiyettir” dedi.
Haber, Middle East Eye'ın canlı blogunda yer alan bir güncellemeyle duyuruldu. Ateşkesin detayları henüz tam olarak netleşmezken, taraflar arasında esir takası ve güvenlik garantileri konusunda anlaşma sağlandığı iddia ediliyor. Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada ise “İsrail'in çıkarları korunmuştur” denildi, ancak muhalefet bu sözlere itibar etmedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Lübnan'da on yıllardır süren siyasi ve ekonomik kriz, ateşkesi kalıcı kılmak için büyük bir engel teşkil ediyor. Hizbullah'ın İran destekli yapısı, bölgede Suudi Arabistan ve ABD'nin etkisine karşı bir denge unsuru olarak görülüyor. Ateşkes, İsrail-ABD ilişkilerinde yeni bir dönemi işaret edebilir; ancak Trump'ın açıklamasındaki üslup, anlaşmanın ABD başkanlık seçimleri öncesinde bir başarı hikayesi olarak sunulduğu yorumlarına yol açtı. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ateşkesi memnuniyetle karşılarken, bölgesel güçler temkinli.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve sınır güvenliği açısından Lübnan-İsrail ateşkesini yakından izliyor. Ankara, bölgesel istikrarı desteklemekle birlikte, Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve Lübnan'ın egemenliğinin güçlendirilmesi yönündeki adımları önemsiyor. Ateşkes, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve Kıbrıs sorunu bağlamında İsrail ile ilişkilerini de etkileyebilir. Türkiye, bu süreçte dengeli bir tutum izleyerek, hem İsrail hem de Lübnan ile diyaloğunu sürdürmeyi hedefliyor.
