İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump'ın sosyal medyada yaptığı bir açıklamanın ardından, Beyrut'ta Hizbullah'a yönelik planlanan büyük bir operasyonu iptal etmekle suçlanıyor. Trump'ın iddiasına göre kendisi, Netanyahu'yu arayarak operasyonu durdurması konusunda ikna etti. Bu gelişme, Netanyahu'nun ABD politikalarına bağımlı bir lider olduğu yönündeki eleştirileri alevlendirdi. İsrail siyasetinde ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu tartışma, ülkenin egemenliği ve dış politika bağımsızlığı konusunda ciddi soru işaretleri doğurdu.
Gelişmenin Arka Planı: Trump'ın Açıklaması ve İsrail'deki Tepkiler
ABD Başkanı Donald Trump, 9 Nisan 2025 tarihinde Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, İsrail Başbakanı Netanyahu'yu arayarak Beyrut'ta Hizbullah'a karşı planlanan “büyük bir baskını” durdurması konusunda ikna ettiğini iddia etti. Trump, bu operasyonun bölgesel bir savaşı tetikleyebileceğini söyledi. İsrail Başbakanlık Ofisi, Trump'ın iddiasını doğrulamazken, Netanyahu'nun güvenlik kabinesinin operasyonu askıya aldığı bilgisi sızdı. Muhalefet liderleri ve eski istihbarat yetkilileri, Netanyahu'yu ABD'nin “vasal devleti” olmakla suçladı. Eski Mossad direktörü Yossi Cohen, “Bir başbakan, ABD başkanının bir tweet'iyle askeri planları iptal ediyorsa, bu egemenlik zafiyetidir” dedi. Liberal gazete Haaretz manşetinde “Vassal Devlet: Netanyahu Trump’ın Emirlerini Uyguluyor” ifadesini kullandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Lübnan ve Hizbullah Dinamiği
Beyrut'ta Hizbullah'a yönelik planlanan operasyon, 2006 Lübnan Savaşı'ndan bu yana en büyük çatışma riskini taşıyordu. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, son haftalarda yaptığı konuşmalarda, İsrail'in Lübnan sularında doğalgaz arama faaliyetlerine misilleme yapmakla tehdit etmişti. Trump'ın müdahalesi, ABD'nin bölgede yeni bir savaş istemediğinin sinyali olarak okunabilir. Ancak bu durum, Netanyahu'nun siyasi kırılganlığını da ortaya koydu. İsrail'de koalisyon hükümeti, aşırı sağcı ortakların operasyonun iptaline sert tepki göstermesiyle sarsıldı. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, “Eğer başbakan Trump'ın bir telefonuyla planları iptal ediyorsa, İsrail'in güvenliği ciddi tehlikede demektir” diye konuştu. Bölgesel güç dengesi açısından bakıldığında, İran'ın desteklediği Hizbullah'ın güçlenmesine zemin hazırlayacak bu tür bir gelişme, Lübnan'daki iç siyasi dengeleri de etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu politikaları açısından önemli sinyaller taşıyor. İsrail'in Hizbullah'a yönelik olası bir operasyonunun ABD tarafından engellenmesi, bölgede dengelerin ABD-İran ekseninde şekillendiğini gösteriyor. Türkiye, Lübnan ve Filistin konularında hassas bir denge politikası izlerken, İsrail-ABD ilişkilerindeki bu tür bir bağımlılık, bölgesel istikrarı etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin İsrail üzerindeki bu tür doğrudan etkisi, Doğu Akdeniz'deki enerji işbirlikleri ve Mavi Vatan doktrini açısından takip edilmesi gereken bir unsur. Türkiye'nin, İsrail ve ABD arasındaki bu ilişkiyi dikkate alarak kendi dış politika hamlelerini planlaması gerekebilir.
