İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hristiyan toplumunun İsrail'in işgal altındaki toprakları ilhak etme planlarını desteklediğini öne sürerken, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nde gerçekleştirdiği hava saldırılarında çok sayıda tarihi kilise enkaza döndü. Netanyahu'nun bu açıklaması, uluslararası kamuoyunda ve Hristiyan dünyasında büyük tepki çekti. Orta Doğu merkezli haber sitesi Middle East Eye'ın aktardığına göre, İsrail'in saldırılarında en az 3 kilise tamamen yıkılırken, onlarcası ağır hasar aldı. Bölgedeki Hristiyan nüfusun büyük bir kısmı zaten savaş nedeniyle yerinden edilmiş durumda.
Netanyahu'nun tartışmalı ilhak çağrısı ve Hristiyan desteği iddiası
Netanyahu, yaptığı açıklamada "Dünyadaki Hristiyanların büyük bir kısmı İsrail'in topraklarını genişletmesini ve ilhakını destekliyor. Onlar bizim en sadık müttefiklerimiz" ifadelerini kullandı. Ancak bu iddia, özellikle Filistin topraklarında yaşayan Hristiyanlar ve uluslararası Hristiyan örgütleri tarafından sert bir dille reddedildi. Kudüs'teki Latin Patrikliği ve Dünya Kiliseler Konseyi, Netanyahu'nun açıklamasının "gerçekleri yansıtmadığını" ve "Hristiyan toplumunun Filistin halkının yanında olduğunu" belirtti. İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki ilhak planları, uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendiriliyor.
Netanyahu'nun bu söylemi, aslında İsrail'in uluslararası alanda giderek yalnızlaştığı bir döneme denk geliyor. Birçok ülke, İsrail'in Gazze'deki saldırılarını ve işgal politikalarını kınarken, Netanyahu Hristiyan dünyasını yanına çekmeye çalışıyor. Ancak bu çabanın ne kadar başarılı olacağı tartışmalı. Zira Hristiyanlığın en kutsal mekanlarından bazıları Kudüs ve çevresinde bulunuyor ve bu bölgelerin İsrail tarafından ilhakı, Hristiyan dünyasında büyük rahatsızlık yaratıyor.
Gazze'deki kiliseler: Tarihi miras yok oluyor
İsrail ordusunun Gazze'ye yönelik saldırılarında, aralarında 5. yüzyıldan kalma bir Bizans kilisesi ve 12. yüzyıldan kalma bir haçlı kilisesinin de bulunduğu en az 10 tarihi yapı ağır hasar gördü veya tamamen yok oldu. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), İsrail'in saldırılarında kültürel mirasın hedef alındığını belirterek acil bir ateşkes çağrısı yaptı. UNESCO Genel Direktörü, "Gazze'deki kültürel varlıkların korunması için uluslararası toplumun harekete geçmesi gerekiyor" dedi.
Gazze'deki Hristiyan toplumu, İsrail saldırıları nedeniyle büyük bir insani krizle karşı karşıya. Yaklaşık 1.000 civarında olduğu tahmin edilen Gazze'deki Hristiyan nüfusun büyük bir kısmı, bombalamalardan kaçarak güvenli bölgelere sığınmaya çalışıyor. Ancak İsrail ablukası ve sürekli hava saldırıları nedeniyle insani yardım ulaştırmak neredeyse imkansız hale geldi. Dünya Sağlık Örgütü, Gazze'deki sağlık sisteminin çökmek üzere olduğunu ve binlerce sivilin hayati tehlike altında olduğunu duyurdu.
Uluslararası toplum, Netanyahu'nun ilhak söylemi ve Gazze'deki kiliselerin yıkımı karşısında ikiye bölünmüş durumda. ABD ve bazı Avrupa ülkeleri İsrail'i desteklerken, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği gibi örgütler sert kınamalarda bulunuyor. Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi İsrail ile normalleşme sürecine giren ülkeler, bu gelişmeler üzerine tavırlarını yeniden gözden geçirmek zorunda kalabilir.
Netanyahu'nun Hristiyanların ilhakı desteklediği iddiası, aslında İsrail'in meşruiyet krizini aşma çabası olarak yorumlanıyor. Ancak bu çaba, bölgedeki Hristiyan-Müslüman ilişkilerini daha da germe riski taşıyor. Orta Doğu'da Hristiyanların sayısı son yıllarda hızla azalırken, İsrail'in politikalarının bu azalmayı hızlandıracağı endişesi yaygın.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Netanyahu'nun Hristiyanları ilhaka destek olarak göstermesi ve Gazze'de kiliselerin yıkılması, Türkiye'nin Orta Doğu politikasını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, Filistin davasını destekleyen ve Kudüs'ün statüsüne saygı gösterilmesini savunan bir ülke olarak, İsrail'in ilhak planlarına karşı çıkıyor. Ayrıca Türkiye'deki Hristiyan azınlıklar ve Türkiye'nin tarihi bağları nedeniyle bölgedeki Hristiyan varlığının korunması da Ankara'nın gündeminde. Bu gelişmeler, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde daha sert bir tutum almasına yol açabilir ve Ankara'nın Filistin yönetimine verdiği desteği artırmasına neden olabilir. Aynı zamanda, Türkiye'nin uluslararası platformlarda kültürel mirasın korunması için daha aktif rol üstlenmesi beklenebilir.
