İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin öncülüğünde hazırlanan ve Gazze'de kalıcı bir ateşkes öngören 15 maddelik barış planını reddetti. Netanyahu, İsrail Savunma Kuvvetleri'nin (IDF) Hamas silahsızlandırılmadan Gazze'den çekilmeyeceğini belirterek, Washington yönetimiyle nadir görülen bir görüş ayrılığına imza attı. Bu açıklama, Başkan Donald Trump'ın arabuluculuk çabalarına rağmen İsrail'in tutumunu koruduğunu gösteriyor.
Netanyahu'dan Sert Reddiye
Netanyahu, yaptığı yazılı açıklamada, "Hamas'ın askeri ve siyasi kapasitesi tamamen ortadan kaldırılmadan hiçbir plan kabul edilemez" ifadelerini kullandı. Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada, planın İsrail'in güvenlik gereksinimlerini karşılamadığı ve Hamas'ın yeniden silahlanmasına izin vereceği öne sürüldü. Bu tutum, Netanyahu'nun koalisyon hükümetindeki aşırı sağcı ortaklarının da desteğini alırken, uluslararası toplumda hayal kırıklığı yarattı.
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise planın hala masada olduğu ve tarafların müzakereye dönmesi gerektiği vurgulandı. Ancak Netanyahu'nun reddi, sürecin tıkanma riskini artırdı. Uzmanlar, bu gelişmenin ABD'nin Orta Doğu politikasında önemli bir sınav olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD öncülüğündeki plan, Gazze'de iki aşamalı bir ateşkes öngörüyordu. İlk aşamada rehinelerin serbest bırakılması ve insani yardım koridorlarının açılması, ikinci aşamada ise kalıcı bir ateşkes ve yeniden imar sürecinin başlaması hedefleniyordu. Plan, Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakerelere dayanıyordu. Ancak Netanyahu'nun bu hamlesi, Gazze'deki insani krizin daha da derinleşmesine yol açabilir.
Analistler, İsrail'in bu tutumunun bölgede yeni bir çatışma dalgası riskini artırdığını ifade ediyor. Hamas'ın silahsızlandırılması talebi ise daha önce de İsrail tarafından dile getirilmiş ancak uluslararası toplum tarafından gerçekçi bulunmamıştı. Öte yandan, ABD'nin İsrail'e yönelik baskısını artırma ihtimali, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim yaratabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani durumu yakından izliyor ve kalıcı bir ateşkes için uluslararası girişimleri destekliyor. Netanyahu'nun planı reddetmesi, bölgede güvenlik risklerini artırırken Türkiye'nin de içinde yer aldığı İslam İşbirliği Teşkilatı'nın tutumunu önemli kılıyor. Ankara'nın bu süreçte diplomatik girişimlerini yoğunlaştırması beklenir. Ayrıca bu gelişme, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı konusundaki gerilimleri de etkileyebilir. Türkiye'nin, bölgede istikrarın sağlanması için kalıcı bir çözüm çağrılarına devam edeceği öngörülüyor.
