Nepal ve Tibet arasındaki bölgede meydana gelen ani sel felaketinde hayatını kaybedenlerin sayısı 1.243'e yükseldi. Nepal Başbakanı Shah, felaketin iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu belirterek uluslararası topluma acil yardım çağrısında bulundu. Hindistan, Nepal'e beş tonun üzerinde temel ilaç ve 11 kişilik arama kurtarma ekibi gönderdi. Sel, altyapıyı ciddi şekilde tahrip etti ve binlerce kişiyi yerinden etti.
Felaketin Arka Planı ve Kurtarma Çalışmaları
Nepal'in kuzeyinde, Tibet sınırına yakın bölgelerde etkili olan muson yağmurları, dağlık arazide ani sel ve toprak kaymalarına yol açtı. Yetkililer, sel sularının vadilerdeki yerleşim yerlerini sürüklediğini ve birçok köprünün yıkıldığını bildirdi. Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanlara ulaşmak için yoğun çaba sarf ediyor ancak olumsuz hava koşulları ve bozulan yollar operasyonları zorlaştırıyor. Nepal hükümeti, felaket bölgesinde olağanüstü hal ilan etmeyi değerlendiriyor. Başbakan Shah, yaptığı açıklamada, "Bu felaket, iklim değişikliğinin Nepal gibi dağlık ülkeler üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor. Buzulların erimesi ve düzensiz yağış rejimleri, gelecekte daha sık ve şiddetli afetlere yol açabilir" dedi.
Hindistan'dan gelen yardım, Nepal'in acil ihtiyaçlarını karşılamada kritik önem taşıyor. Yeni Delhi yönetimi, beş tonun üzerinde ilaç, tıbbi malzeme ve 11 kişilik uzman arama kurtarma ekibini bölgeye sevk etti. Hindistan, ayrıca helikopterlerle tahliye çalışmalarına destek veriyor. Nepal ordusu ve yerel yönetimler, selden etkilenen binlerce kişiyi geçici barınaklara yerleştirdi. Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlar da bölgeye insani yardım göndermeyi planlıyor.
Uzmanlar, Nepal'deki bu tür felaketlerin son yıllarda arttığına dikkat çekiyor. 2021'de Melamchi Vadisi'nde yaşanan sel, büyük yıkıma neden olmuştu. İklim bilimciler, Himalaya bölgesindeki buzul göllerinin erimesinin potansiyel bir tehdit oluşturduğunu ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Nepal, dağlık coğrafyası ve zayıf altyapısı nedeniyle iklim değişikliğine karşı en kırılgan ülkeler arasında yer alıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nepal-Tibet sel felaketi, Güney Asya'da iklim değişikliğinin yol açtığı insani krizlerin son örneği. Bölge ülkeleri, artan doğal afetlere karşı ortak bir müdahale mekanizması geliştirme ihtiyacıyla karşı karşıya. Hindistan'ın hızlı yardımı, iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerin bir yansıması olarak görülüyor. Çin de Tibet üzerinden bölgeye yardım gönderme sinyali verdi. Uluslararası toplum, Nepal'in iklim değişikliğiyle mücadelesine daha fazla destek vermesi konusunda baskı altında. Öte yandan, felaket, küresel iklim müzakerelerinde dağlık ülkelerin sesinin daha güçlü çıkması gerektiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de iklim değişikliğinin sınır tanımayan etkilerini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, benzer şekilde sel, orman yangını ve kuraklık gibi afetlerle mücadele eden bir ülke olarak, iklim diplomasisinde aktif rol alabilir. Ayrıca, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve AFAD gibi kurumlar aracılığıyla Nepal'e insani yardım göndererek bölgesel nüfuzunu artırabilir. Bu tür felaketler, Türkiye'nin uluslararası afet yönetimi ve iklim finansmanı mekanizmalarında daha fazla söz sahibi olması gerektiğini gösteriyor.
