Nepal'de son günlerde etkili olan şiddetli muson yağmurları, ülke genelinde yıkıcı sel ve heyelanlara yol açtı. Yetkililer, felakette hayatını kaybedenlerin sayısının 392'ye yükseldiğini, yaklaşık 1.500 kişinin ise hâlâ kayıp olduğunu açıkladı. Ülkenin doğu ve orta bölgelerinde nehirlerin taşması sonucu onlarca köy sular altında kalırken, yüzlerce ev yıkıldı, köprüler ve yollar kullanılamaz hale geldi. Nepal Kızılhaçı, afetin boyutunun tahminlerin çok ötesinde olduğunu belirterek uluslararası topluma 31 milyon dolarlık acil yardım çağrısında bulundu.
Felaketin boyutları ve kurtarma çalışmaları
Nepal İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, sel ve heyelanlar nedeniyle şu ana kadar 392 kişi hayatını kaybetti. Kayıplar arasında çok sayıda kadın ve çocuğun bulunduğu bildirilirken, enkaz altında kalanlara ulaşmak için arama kurtarma ekipleri bölgede yoğun çaba sarf ediyor. Özellikle başkent Katmandu'yu çevreleyen vadiler ve ülkenin güneyindeki Terai bölgesi, felaketin en çok vurduğu yerler arasında. Koshi, Gandaki ve Karnali nehirlerinin taşması sonucu geniş tarım arazileri sular altında kaldı, binlerce insan evsiz kaldı.
Nepal ordusu, polis ve gönüllü ekipler, helikopterler ve şişme botlarla mahsur kalanları kurtarmaya çalışıyor. Ancak ulaşım ağının büyük ölçüde hasar görmesi, özellikle kırsal bölgelere yardım ulaştırılmasını güçleştiriyor. Yetkililer, önümüzdeki günlerde daha fazla yağış beklendiğini ve yeni sel baskınlarının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Nepal Kızılhaçı Genel Sekreteri, yaptığı açıklamada, "Bu, Nepal'in son yıllarda karşılaştığı en büyük insani krizlerden biri. Binlerce insan acil barınma, gıda, temiz su ve sağlık hizmetine ihtiyaç duyuyor. Uluslararası toplumun desteği hayati önem taşıyor" dedi. Kızılhaç'ın 31 milyon dolarlık yardım çağrısı, yaklaşık 200 bin kişiye ulaşmayı hedefliyor.
İklim değişikliği ve bölgesel etkiler
Uzmanlar, Nepal'deki bu olağanüstü muson yağışlarının iklim değişikliğinin etkisiyle şiddetlendiğini belirtiyor. Himalayalar'ın eteklerindeki buzulların erimesi ve değişen yağış rejimleri, bölgedeki sel ve heyelan riskini artırıyor. Nepal, dünya genelinde iklim değişikliğine en az katkıda bulunan ancak en çok etkilenen ülkelerden biri olarak gösteriliyor.
Bu felaket, yalnızca Nepal'i değil, komşu Hindistan ve Bangladeş'i de etkileyen geniş bir bölgesel krizin parçası. Güney Asya'da muson mevsimi boyunca sık sık benzer felaketler yaşanıyor; ancak bu yılki yağışların şiddeti, altyapı ve afet yönetimi kapasitelerini zorluyor. Nepal hükümeti, uluslararası yardım kuruluşlarıyla koordinasyon halinde çalışırken, Hindistan ve Çin gibi komşuları da acil yardım göndermeye hazırlandıklarını duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, Türkiye'nin insani yardım diplomasisi açısından yeni bir sınav niteliği taşıyor. Türkiye, geçmişte Güney Asya'daki doğal afetlerde AFAD ve Kızılay aracılığıyla arama kurtarma ekipleri göndermiş, geçici barınma ve sağlık desteği sağlamıştı. Bu tür krizler, Türkiye'nin bölgedeki yumuşak gücünü artırması ve uluslararası toplumdaki itibarını güçlendirmesi için bir fırsat olabilir. Ayrıca, Nepal'in jeopolitik konumu, Türkiye'nin Asya'daki açılımı ve kalkınma işbirliği politikalarıyla örtüşüyor. Afet sonrası yeniden imar sürecinde Türk şirketlerinin altyapı projelerinde yer alması, iki ülke arasındaki ilişkileri derinleştirebilir. Bölgesel istikrar açısından ise bu tür felaketlerin göç ve gıda güvenliği gibi küresel sorunları tetikleyebileceği göz önünde bulundurulmalı.
