Nepal'in başkenti Katmandu ve çevresinde geçtiğimiz hafta etkili olan sağanak yağışların tetiklediği ani sel ve heyelanlar büyük bir yıkıma yol açtı. Yetkililer en az yüz kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin de kayıp olduğunu açıkladı. Felaketten kurtulanlar, evlerinin gözleri önünde sulara kapılıp gidişini anlattı. Görgü tanıklarının ifadelerine göre, özellikle gece saatlerinde etkisini artıran yağışlar, birçok aileyi uykusunda yakaladı. Şiddetli sel suları, yerleşim yerlerini adeta bir göle çevirirken, yamaçlardan kopan dev kaya kütleleri ve çamur, altyapıyı felç etti. Nepal hükümeti, bölgede acil yardım çalışmalarını sürdürürken, uluslararası toplumdan da destek çağrısı yapıldı.
Gelişmenin arka planı
Nepal, her yıl muson yağmurlarının yol açtığı sel ve heyelanlarla mücadele ediyor. Ancak bu yılki yağışların şiddeti, son yılların en yıkıcı felaketlerinden birini beraberinde getirdi. Katmandu Vadisi'nde yükselen sular, birçok mahalleyi su altında bıraktı. Kurtulanlardan 45 yaşındaki Ram Bahadur Thapa, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Gece yarısı uyandığımızda evimizin içi su doluydu. Komşularımızı kurtarmaya çalıştık ama akıntı çok güçlüydü. Herkes birbirini kurtarmaya çalışırken, bazı evler gözümüzün önünde yok oldu" dedi.
Benzer bir felaketi yaşayanlardan 28 yaşındaki Sunita Rai ise, "Büyük bir gürültüyle uyandık. Önce deprem sandık, sonra evimizin duvarının yıkıldığını gördük. Dışarı çıktığımızda tüm mahalle sular altındaydı. Ağaçlar, arabalar, hatta bütün evler akıntıda süzülüyordu" ifadelerini kullandı. Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanları çıkarmak için çalışmalarını sürdürüyor. Nepal ordusu ve polisi, bölgede arama kurtarma faaliyetlerine katılırken, bazı bölgelere helikopterle ulaşılmaya çalışılıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Nepal'deki bu felaket, Güney Asya genelinde etkili olan muson yağmurlarının yol açtığı yıkımın bir parçası olarak değerlendiriliyor. Hindistan, Bangladeş ve Pakistan'ın bazı bölgelerinde de sel felaketleri yaşanıyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin hava olaylarının şiddetini artırdığı konusunda uyarıyor. Himalaya Dağları'nın eteklerindeki ülkeler, küresel ısınmanın etkisiyle daha sık ve daha yoğun yağışlar görüyor. Bu durum, bölgedeki altyapı ve yerleşim düzeninin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor.
Nepal'deki yetkililer, özellikle şehirleşmenin yoğun olduğu bölgelerde drenaj sistemlerinin yetersiz kaldığını kabul ediyor. Katmandu'nun hızla büyüyen nüfusu ve plansız yapılaşma, sel felaketinin etkisini artıran faktörler arasında gösteriliyor. Bölgede yaşanan bu tür felaketler, yalnızca anlık kayıplara yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda uzun vadeli ekonomik ve sosyal sorunları da beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, Türkiye'nin bölgeyle olan ilişkileri açısından önem taşıyor. Türkiye, geçmişte Nepal'de yaşanan deprem ve sel felaketlerinde yardım göndererek dostluk köprüleri kurmuştu. Bu tür doğal afetler, Türkiye'nin insani yardım diplomasisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, Nepal'in jeopolitik konumu, Türkiye'nin Orta Asya ve Güney Asya'ya açılımı açısından stratejik bir öneme sahip. Bu nedenle, felaketin ardından Türkiye'nin göstereceği dayanışma, iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirebilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin yol açtığı doğal afetlerle mücadele, Türkiye'nin de gündeminde olan küresel bir sorun olduğundan, bu tür olaylar uluslararası iş birliği zeminini genişletme fırsatı sunuyor.
