Nepal Dışişleri Bakan Yardımcısı ve eski Başbakan Yardımcısı Sujata Khanal, ülkesinin Hindistan ile devam eden sınır anlaşmazlığını diyalog ve açık kalplilikle çözmeye kararlı olduğunu belirtti. Khanal, Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'ye iki ülke arasındaki ikili ilişkileri güçlendirmek amacıyla gerçekleştirdiği üç günlük ziyaretin ilk gününde bu açıklamayı yaptı. Ancak bu ziyaret, Nepal Başbakanı Balendra Shah'ın geçtiğimiz günlerde sınır sorununa ilişkin yaptığı ve Hindistan'da tepki çeken açıklamalarının gölgesinde gerçekleşiyor.
Khanal'ın Ziyaretinin Arka Planı
Sujata Khanal, Hindistan Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle bir araya gelerek ticaret, enerji işbirliği ve sınır yönetimi konularını ele aldı. Nepal ve Hindistan arasında yaklaşık 1.800 kilometrelik bir sınır bulunuyor ve iki ülke arasında Kalapani, Lipulekh ve Limpiyadhura bölgelerinde uzun süredir devam eden bir sınır anlaşmazlığı mevcut. Hindistan, 2019 yılında yayınladığı yeni bir siyasi haritayla bu bölgeleri kendi toprağı olarak gösterince tansiyon yükselmişti. Nepal ise bu haritayı tanımadığını ve bölgenin kendisine ait olduğunu savunuyor. Khanal, yaptığı açıklamada, 'Hindistan ile sorunlarımızı dostane bir şekilde, diplomasi yoluyla çözmek istiyoruz. Bu konuda samimiyiz ve karşılıklı anlayışın önemine inanıyoruz' dedi.
Başbakan Balendra Shah'ın geçen hafta parlamentoda yaptığı konuşmada, 'Nepal'in sınırları müzakere edilemez ve Hindistan bu gerçeği kabul etmelidir' ifadelerini kullanması Hindistan'da rahatsızlık yaratmıştı. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, Shah'ın açıklamalarını 'tek taraflı ve gerçek dışı' olarak nitelendirerek gerilimi artırdı. Khanal'ın bu ziyareti, iki ülke arasında yumuşama sinyali olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Nepal-Hindistan sınır anlaşmazlığı yalnızca ikili bir mesele değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerini de etkiliyor. Çin, Nepal'in kuzey komşusu olarak iki ülke arasındaki gerilimi yakından takip ediyor. Özellikle Çin'in Nepal'e yönelik artan yatırımları ve altyapı projeleri, Hindistan'ı endişelendiriyor. Güney Asya'da stratejik konumuyla dikkat çeken Nepal, hem Hindistan hem de Çin arasında bir denge politikası izlemeye çalışıyor. Enerji alanında da iki ülke arasında işbirliği potansiyeli bulunuyor; Nepal'in hidroelektrik potansiyeli yüksek ve Hindistan bu enerjiye talip. Sınır sorununun çözümü, ekonomik işbirliğinin önünü açabilir. Öte yandan, Hindistan'ın Nepal üzerindeki geleneksel etkisi, Çin'in artan nüfuzuyla sınanıyor. Khanal'ın ziyareti, Hindistan'ın Nepal ile ilişkilerini güçlendirme çabası olarak da okunabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Nepal ve Hindistan ile doğrudan sınır anlaşmazlığı bulunmamakla birlikte, bu gelişme küresel güç dengeleri açısından önem taşıyor. Türkiye, Güney Asya'da artan Çin etkisini yakından izliyor; Nepal üzerinden yaşanan bu gerilim, Çin-Hindistan rekabetinin bir yansıması. Türkiye, Hindistan ile savunma ve ticaret alanında ilişkilerini geliştirirken, Nepal ile de dostane bağlar kurmaya çalışıyor. Bölgedeki istikrar, Türkiye'nin Orta Asya ve Güney Asya'ya yönelik ekonomik ve diplomatik girişimleri için önemli. Sınır sorununun barışçıl çözümü, Türkiye'nin çok kutuplu dünya vizyonuyla uyumlu ve bölgesel barışa katkı sağlayabilir.
