Nepal Dışişleri Bakanı, ülkenin arama kurtarma operasyonlarını kendi başına yürütebileceğini, ancak enkaz kaldırma, tıbbi destek ve altyapı onarımı gibi teknik alanlarda uluslararası yardıma ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. Bakan, 28 Ağustos 2026 Cuma günü yaptığı açıklamada, hükümetin önceliğinin depremden etkilenen bölgelerde halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak ve hasar tespiti yapmak olduğunu vurguladı. Nepal Dışişleri Bakanlığı daha önce, Katmandu'nun kurtarma çabalarını şimdilik kendi başına yönetebileceğini ve yabancı müdahalesini reddettiğini bildirmişti.
Deprem Sonrası Durum ve Nepal'in Tutumu
28 Ağustos 2026'da Nepal'in batı bölgelerini etkileyen 7.2 büyüklüğündeki deprem, ülkede geniş çaplı yıkıma yol açtı. İlk belirlemelere göre en az 1.200 kişi hayatını kaybetti, 5.000'den fazla kişi yaralandı. Ancak depremin merkez üssü olan dağlık bölgelerdeki hasarın boyutu henüz tam olarak bilinmiyor. Nepal hükümeti, arama kurtarma ekiplerinin enkaz altında kalanları çıkarmak için yoğun çaba sarf ettiğini, ancak yetersiz ekipman ve personel nedeniyle bazı bölgelerde operasyonların yavaş ilerlediğini kabul etti.
Dışişleri Bakanı, 'Deprem sonrası ilk 72 saat arama kurtarma için kritik. Ancak bizim asıl ihtiyacımız, uzun vadede altyapıyı yeniden inşa etmek ve halkın yaşamını normale döndürmek için teknik uzmanlık ve ekipman desteği. Arama kurtarma ekiplerimiz deneyimli ve özverili, ancak enkaz kaldırma, geçici barınma ve sağlık hizmetleri için dış yardıma ihtiyacımız var' dedi. Bakan, uluslararası toplumun bu yöndeki katkılarının önemine dikkat çekti.
Nepal'in bu tutumu, 2015 yılında yaşanan büyük depremin ardından ülkeye akan uluslararası yardım ve ekiplerin koordinasyon sorunları yaşamasına dayanıyor. O dönemde Nepal, yabancı arama kurtarma ekiplerinin sayısı ve çeşitliliği karşısında zorluklar yaşamış, bazı ekipler geç ulaşmış veya yerel ihtiyaçlara uygun donanıma sahip olmadığı için eleştirilmişti. Bu deneyim, bu kez daha kontrollü ve ihtiyaç odaklı bir yaklaşım sergilenmesine yol açtı.
Uluslararası Toplumun Tepkileri ve Ortak Çalışma Çağrıları
Nepal'in açıklamasının ardından Çin, Hindistan, Japonya, ABD ve bazı Avrupa ülkeleri hem taziye mesajları yayımladı hem de yardım teklifinde bulundu. Özellikle komşu ülkeler Çin ve Hindistan, arama kurtarma ekiplerini hazır beklettiklerini duyurdu. Ancak Nepal hükümeti, şu aşamada yalnızca teknik ekiplerin ve malzeme yardımının kabul edileceğini netleştirdi.
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), Nepal'in ihtiyaç değerlendirmesini desteklemek üzere bir ekip göndermeye hazır olduğunu açıkladı. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise, salgın hastalık risklerine karşı sağlık altyapısının güçlendirilmesi için teknik destek sunacağını belirtti. Uzmanlar, deprem sonrası oluşabilecek su kıtlığı, sanitasyon sorunları ve psikososyal travma ile başa çıkmak için uluslararası iş birliğinin şart olduğunu vurguluyor.
Nepal, coğrafi konumu nedeniyle doğal afetlere açık bir ülke. Himalaya dağlarının eteklerinde yer alan ülke, dünyanın en aktif sismik bölgelerinden birinde bulunuyor. Bu nedenle depremlere karşı dayanıklı yapılaşma ve afet yönetimi konusunda uluslararası uzmanlık, Nepal'in uzun vadeli kalkınması için kritik önem taşıyor. Nepal hükümeti, deprem sonrası yeniden imar çalışmalarında uluslararası kuruluşların deneyimlerinden yararlanmak istiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, depremlerle mücadele konusunda zengin bir deneyime sahip olup, AFAD ve diğer kurumları aracılığıyla uluslararası arama kurtarma operasyonlarında sıklıkla öne çıkmaktadır. Nepal'in açıklaması, Türkiye'nin teknik yardım alanında önemli bir katkı sunabileceğini göstermektedir. Türkiye, geçmişte Pakistan, İran ve Bangladeş gibi ülkelerde deprem sonrası yardım ve yeniden imar projelerinde aktif rol oynamıştır. Bu bağlamda Nepal'in ihtiyaç duyduğu geçici barınma çözümleri, sağlık hizmetleri ve altyapı onarımı konularında Türkiye'nin teknik desteği, iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin insani diplomasi alanındaki görünürlüğünü artırabilir ve bölgesel iş birliği için yeni fırsatlar yaratabilir.
