NATO devlet ve hükümet başkanları, 8 Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen kritik zirvede, ABD Başkanı Donald Trump'ı rahatsız etmemek için ortak bir strateji belirledi. Avrupalı liderler, gayriresmî görüşmelerde, Trump'ın son yıllarda yoğun ilgi gösterdiği 2026 FIFA Dünya Kupası hakkında konuşmaktan kaçınma kararı aldı. Zira Trump, turnuvanın organizasyonu ve ABD'nin ev sahipliği yaptığı maçlarla ilgili hassasiyetleriyle biliniyor. Zirvede ana gündem maddeleri arasında Ukrayna'ya askeri destek, Avrupa savunma harcamaları ve Çin'in artan etkisi bulunurken, liderler transatlantik ittifakın birliğini korumak için bu tür küçük ama sembolik adımları atmaya hazırlanıyor. Guardian'ın haberine göre, bu strateji Trump'ın öngörülemez tepkilerini yönetmeyi amaçlıyor.
Zirvenin Arka Planı: Trump Faktörü ve Avrupa'nın Endişeleri
NATO'nun 75. yıl dönümüne denk gelen Ankara zirvesi, ittifakın geleceği açısından belirleyici bir dönemeç olarak görülüyor. ABD Başkanı Trump'ın ikinci döneminde, Avrupalı ortaklarının savunma harcamalarını artırmadığı takdirde ABD'nin NATO'dan çekilebileceğine dair tehditleri, ittifak içinde ciddi kaygılara yol açmıştı. Bu nedenle Avrupalı liderler, Trump'ın en çok değer verdiği konular arasında yer alan Dünya Kupası gibi sembolik meselelerde bile gerilimi azaltma yöntemini benimsedi. Özellikle Almanya Başbakanı Olaf Scholz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Trump'la birebir görüşmelerde futboldan uzak durulması yönünde uyarılarda bulundu. Zirve öncesinde yapılan gayriresmî koordinasyon toplantılarında, liderlerin Trump'a “Dünya Kupası'nda hangi takımı tutuyorsunuz?” gibi masum sorular sormaktan bile kaçınması kararlaştırıldı.
Trump'ın 2026 Dünya Kupası'na olan ilgisi, ABD'nin turnuvaya ev sahipliği yapan ülkelerden biri olmasından kaynaklanıyor. Başkan, Amerikan futbolu yerine dünya çapında daha popüler olan futbolu tercih etmesiyle ve hatta bazı maçlara katılma planlarıyla gündeme gelmişti. Ancak Avrupalı liderler, Trump'ın bu konudaki hevesinin, ABD'nin NATO yükümlülüklerini sorgulamasına yol açabilecek bir dikkat dağıtıcı olduğunu düşünüyor. Bu nedenle zirve gündeminde Dünya Kupası'na yer verilmemesi, küçük ama anlamlı bir diplomatik hamle olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Transatlantik İlişkilerde Denge Arayışı
Ankara zirvesi, sadece NATO'nun iç meselelerini değil, aynı zamanda Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillenmesini de beraberinde getiriyor. Ukrayna savaşının üçüncü yılına yaklaşırken, ittifakın Doğu kanadının güçlendirilmesi ve Rusya'ya karşı caydırıcılığın artırılması öncelikli konular arasında. Ancak Trump'ın izlediği “Amerika Birinci” politikası, Avrupalı ortakların kendi savunma kapasitelerini geliştirmelerini zorunlu kılıyor. Bu bağlamda Almanya'nın 100 milyar euroluk savunma fonu ve AB'nin ortak savunma girişimleri, Trump yönetimiyle pazarlık masasında el güçlendirme çabası olarak yorumlanıyor. Öte yandan, Çin'in artan askeri varlığı ve Hint-Pasifik bölgesindeki gerilimler, NATO'nun küresel bir aktör olma yolunda adımlar atmasına neden oluyor. Zirvede Çin'in endüstriyel casusluk ve teknoloji transferi konuları da ele alındı.
Dünya Kupası yasağı sembolik olsa da, asıl mesele Avrupa'nın ABD'ye olan bağımlılığını azaltma çabası. Avrupalı liderler, Trump'ın taleplerini karşılamak için savunma harcamalarını GSYİH'nın %2'sine çıkarma taahhüdünü yinelemiş olsa da, bazı ülkeler bu hedefe ulaşmakta zorlanıyor. Bu durum, ittifak içindeki yük paylaşımı tartışmalarını yeniden alevlendiriyor. Ayrıca, Macaristan ve Slovakya gibi Trump'la daha yakın ilişkiler kuran ülkelerin tutumu, Avrupa'nın ortak bir cephe oluşturmasını zorlaştırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, NATO içindeki kritik konumunu bir kez daha pekiştiriyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Trump'la kişisel ilişkisini kullanarak hem Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını (S-400 krizi, Suriye operasyonları, Doğu Akdeniz) hem de ittifak içi dengeyi yönetmeye çalışıyor. ABD'nin Dünya Kupası ile ilgili hassasiyeti, Trump yönetiminin kültürel ve sembolik konulara verdiği önemi gösteriyor. Türkiye'nin 2032 Avrupa Futbol Şampiyonası'na ev sahipliği hedefi düşünüldüğünde, bu tür organizasyonların diplomatik araç olarak kullanılması Ankara'nın da ilgisini çekebilir. Öte yandan, Avrupalı liderlerin Trump karşısında izlediği bu “kaçınma” stratejisi, Türkiye'nin Batı ittifakı içinde özerk bir aktör olarak hareket etme kabiliyetini artırabilir. Zira Türkiye, hem ABD hem de Avrupa ile ilişkilerinde birden fazla denge unsuru kullanarak çıkarlarını maksimize edebilir. Ancak uzun vadede, transatlantik gerilimlerin derinleşmesi, Türkiye'yi daha bağımsız bir savunma politikası izlemeye itebilir.
