NATO üyesi ülkelerin liderleri, hafta başında Ankara'da kritik bir zirve için bir araya geliyor. Zirvenin ana gündem maddeleri arasında Rusya-Ukrayna savaşının seyri, müttefiklerin savunma harcamalarındaki artışlar ve İsveç'in NATO üyeliği süreci yer alıyor. Toplantı, Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) Avrupa, Rusya ve Avrasya Programı direktörü Max Bergmann'a göre, ittifakın geleceği açısından belirleyici bir dönemeç olarak görülüyor.
Zirvenin Arka Planı ve Kritik Başlıklar
Ankara zirvesi, NATO'nun 2022 Madrid Zirvesi'nde kabul edilen yeni Stratejik Konsept'in uygulanmasına yönelik somut adımların atılması beklenen bir platform olarak öne çıkıyor. Bergmann, NPR'a yaptığı değerlendirmede, ittifakın şu anda iki temel zorlukla karşı karşıya olduğunu belirtti: Birincisi, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşını sürdürme kapasitesi; ikincisi ise üye ülkelerin savunma bütçelerini artırma taahhütlerini yerine getirme konusundaki siyasi irade.
Zirvede ayrıca, NATO'nun doğu kanadındaki varlığının güçlendirilmesi, Polonya ve Baltık ülkelerine konuşlandırılan çok uluslu muharip birliklerin durumu ve olası bir Rus saldırısına karşı caydırıcılık mekanizmalarının gözden geçirilmesi ele alınacak. Uzmanlar, özellikle Finlandiya'nın üyeliğinin ardından İsveç'in de ittifaka katılması halinde, Baltık Denizi'nin neredeyse tamamen NATO kontrolüne geçeceğine dikkat çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Ukrayna, Enerji ve Çin Faktörü
Zirvenin bir diğer önemli boyutu, Ukrayna'ya yapılacak askeri yardım paketleri ve savaş sonrası yeniden yapılanma sürecine NATO'nun katkısı. Bergmann, Ukrayna'nın NATO üyeliği konusunun şimdilik masada olmadığını ancak Kiev yönetimine güvenlik garantileri verilmesinin gündemde olduğunu ifade etti. Öte yandan, enerji güvenliği de Ankara'da konuşulacak başlıklar arasında. Rusya'nın doğalgaz ihracatını bir silah olarak kullanması, Avrupa ülkelerini alternatif tedarik kaynakları arayışına iterken, Türkiye'nin enerji koridoru olma potansiyeli yeniden tartışmaya açılacak.
Çin'in yükselen askeri ve ekonomik gücü de NATO'nun radarında. İttifak, son Stratejik Konsept'te Çin'i ilk kez bir tehdit olarak tanımlamıştı. Ankara zirvesinde, Çin'in Rusya'ya verdiği destek ve Tayvan geriliminin yanı sıra, teknoloji transferi ve kritik altyapı koruması konularında ortak pozisyon belirlenmesi bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsveç'in NATO üyeliğine yönelik onay sürecinde kilit bir aktör konumunda. Zirve, Ankara'nın savunma sanayii ihracatı ve güvenlik çıkarları öncelikleri doğrultusunda İsveç'ten somut adımlar alıp almadığını göstermesi açısından önemli. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki gerilimler ve Ege'deki hava sahası ihlalleri gibi meseleler, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu yeniden müzakere etmesine neden olabilir. Uzun vadede, Ankara'nın hem Batı ile ilişkilerini dengelemesi hem de bölgesel bir enerji merkezi olma hedefi, bu zirveden çıkacak kararlarla şekillenecek.
