Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky'nin de aralarında bulunduğu en az 25 devlet ve hükümet başkanı, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğinde 13 Temmuz'da bir araya geliyor. 'İstekliler Koalisyonu' (Coalition of the willing) olarak adlandırılan toplantı, Fransa'nın ulusal bayramı Bastille Günü'nden bir gün önce düzenleniyor. Zirvenin ana gündem maddesi, Ukrayna'ya askeri ve diplomatik desteğin artırılması olarak belirtiliyor. Toplantıya ev sahipliği yapan Fransa, Ukrayna'ya uzun menzilli füzeler ve savaş uçakları dahil olmak üzere yeni silah paketleri açıklamaya hazırlanıyor. Kremlin ise zirveyi 'savaş kışkırtıcıları koalisyonu' olarak nitelendirerek sert tepki gösterdi. FRANCE 24'ün bildirdiğine göre, toplantıya ABD, Almanya, İngiltere, Polonya gibi kilit NATO üyelerinin yanı sıra Japonya, Güney Kore ve Avustralya gibi Asya-Pasifik ülkeleri de katılıyor.
Zirvenin arka planı ve hedefleri
Fransa'nın ev sahipliğinde düzenlenen bu zirve, Ukrayna'nın Rusya'ya karşı yürüttüğü savaşta Batı ittifakının kararlılığını gösterme amacı taşıyor. Zirve öncesinde Fransa'nın, Ukrayna'ya SCALP seyir füzeleri (İngiltere'nin Storm Shadow füzelerinin Fransız versiyonu) ve ek olarak Mistral hava savunma sistemleri sağlayacağı bildiriliyor. Macron'un, Ukrayna'nın NATO üyeliği konusunda somut bir takvim belirlenmesi için de baskı yapması bekleniyor. Zirveye katılan ülkelerin, Kiev'e daha fazla ekonomik yardım ve savaş sonrası yeniden yapılanma fonları sağlaması da gündemde. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, Fransa'yı 'Avrupa'nın yangına körükle gitmesi' ile suçlayarak, toplantının NATO'nun Rusya'ya karşı hibrit savaşının bir parçası olduğunu öne sürdü. Öte yandan, Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba, zirvenin 'Ukrayna'nın elini güçlendirecek somut kararlar' almasını umduğunu belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Zirve, Batı ittifakı içindeki görüş ayrılıklarını da su yüzüne çıkarıyor. Özellikle ABD'de başkanlık seçimleri öncesinde Ukrayna'ya yardım konusunda Kongre'de yaşanan siyasi tıkanıklık, Avrupalı müttefikleri daha fazla inisiyatif almaya itiyor. Fransa ve Almanya'nın Ukrayna'ya daha fazla destek vermesi, ABD'nin olası bir yardım kesintisinin yaratacağı boşluğu doldurma çabası olarak yorumlanıyor. Aynı zamanda Japonya ve Güney Kore'nin katılımı, Ukrayna savaşının küresel bir boyut kazandığını ve Asya-Pasifik ülkelerinin de güvenlik endişelerini yansıttığını gösteriyor. Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırıları ve kış aylarında insani krizin derinleşmesi, Batı'nın hava savunma sistemleri tedarikini hızlandırmasını zorunlu kılıyor. Zirvede ayrıca Karadeniz tahıl koridoru anlaşmasının yeniden canlandırılması ve küresel gıda güvenliği konularının da ele alınması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu zirve, Türkiye'nin Ukrayna-Rusya savaşında oynadığı arabulucu rolü ve Karadeniz'deki çıkarları açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, bu toplantıya katılmamış olsa da, özellikle Karadeniz tahıl anlaşması ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin uygulanması gibi konularda doğrudan etkilenecek. Fransa'nın Ukrayna'ya sağladığı SCALP füzeleri gibi uzun menzilli silahlar, Karadeniz'deki güç dengesini değiştirebilir ve Türkiye'nin deniz güvenliği hesaplarını etkileyebilir. Ankara, hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli ilişkilerini sürdürürken, Batı ittifakının Ukrayna'ya verdiği askeri desteğin savaşı uzatma riskini dikkate alıyor. Türkiye'nin bu süreçteki stratejisi, çatışmanın tırmanmasını önleyici adımlar atarken, kendi güvenlik çıkarlarını da korumak üzerine kurulu görünüyor.
