ABD Senatosu'nda Demokrat Parti üyesi Chris Murphy, Pentagon'un İran ile yaşanan çatışmanın gerçek maliyetini ve hasarını Amerikan kamuoyundan gizlemeye çalıştığını öne sürdü. Murphy, Katar'daki büyük bir ABD askeri üssüne erişiminin engellendiğini, buna karşın Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki ABD büyükelçiliğinde gördüğü hasarın kamuoyuna yansıtılandan çok daha ağır olduğunu belirtti. Senatörün açıklamaları, Beyaz Saray ile Kongre arasında savaşın şeffaflığı konusunda yeni bir gerilim hattı oluşturdu.
Pentagon'a erişim engeli ve Riyad'daki hasar
Murphy, Katar'daki El Udeyd Hava Üssü'ne yapmayı planladığı ziyaretin Pentagon tarafından engellendiğini söyledi. Bu üs, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) bölgedeki en kritik lojistik ve operasyonel merkezlerinden biri. Senatör, üsse erişiminin engellenmesini "kayda değer" bir durum olarak nitelendirerek, Kongre'nin savaşın gidişatı hakkında yeterli bilgi alamadığını savundu.
Murphy'nin dikkat çektiği bir diğer nokta, Riyad'daki ABD büyükelçiliğine yönelik saldırı oldu. Senatör, saldırının yol açtığı hasarın Amerikan kamuoyuna aktarılandan "çok daha kötü" olduğunu ifade etti. Bu açıklama, İran'ın bölgedeki ABD hedeflerine yönelik misilleme kapasitesinin küçümsenmiş olabileceği yönündeki soruları gündeme getirdi.
Pentagon ve Beyaz Saray, Murphy'nin iddialarına henüz resmi bir yanıt vermedi. Ancak geçmişte yönetim yetkilileri, operasyonel güvenlik gerekçesiyle bazı bilgilerin sınıflandırıldığını savunmuştu. Murphy ise bu gerekçenin, Kongre'nin anayasal denetim görevini fiilen engellediğini belirtiyor.
Savaşın maliyeti ve bölgesel dengeler
İran ile ABD arasındaki gerilim, son aylarda Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ndeki karşılıklı hamlelerle tırmanmış durumda. Tahran yönetimi, ABD'nin yaptırımlarına ve bölgedeki askeri varlığına karşı zaman zaman doğrudan ve dolaylı saldırılarla yanıt veriyor. Riyad'daki büyükelçilik saldırısı, bu tırmanmanın en somut örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Murphy'nin açıklamaları, ABD'de savaş yetkileri tartışmasını da yeniden alevlendirdi. Kongre'de her iki partiden bazı üyeler, yönetimin İran'a yönelik askeri operasyonları Kongre onayı olmadan genişletmesinden rahatsız. Senatörün "maliyetleri gizleme" suçlaması, bu rahatsızlığın yalnızca siyasi bir tartışma değil, aynı zamanda askeri şeffaflık krizi olduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, ABD'nin İran ile olası bir geniş çaplı çatışmada Körfez'deki üslerinin ve müttefiklerinin güvenliğini korumakta zorlanabileceğini belirtiyor. Katar'daki El Udeyd Üssü, bu bağlamda hem ABD hem de bölge ülkeleri için stratejik bir sigorta işlevi görüyor. Murphy'nin üsse erişiminin engellenmesi, bu sigortanın ne kadar sağlam olduğu sorusunu doğuruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran geriliminin derinleşmesi ve Körfez'deki güvenlik mimarisinin sorgulanması, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. Ankara, hem İran ile komşu hem de Körfez ülkeleriyle ekonomik ve siyasi bağları olan bir aktör. Olası bir geniş çaplı çatışma, enerji fiyatlarını ve bölgesel ticaret yollarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca ABD'nin İncirlik dahil Türkiye'deki üsleri kullanma talepleri, Ankara'nın denge politikasını zorlayabilir. Türkiye, gerilimin diplomasi yoluyla düşürülmesi ve Irak ile Suriye'deki istikrarsızlığın sınırlanması için aktif çaba göstermeli.
