İngiltere merkezli perakende devi Marks & Spencer (M&S), iş, eğitim veya staj imkanı bulamayan gençlere yönelik büyük çaplı bir staj programı başlattığını duyurdu. Şirket, bu girişimle ülkede giderek büyüyen 'NEET' (Not in Employment, Education or Training) sorununa çözüm üretmeyi amaçlıyor. Program kapsamında 1000 gence, M&S mağazaları ve lojistik merkezlerinde 12 ay süreyle ücretli staj imkanı sunulacak. Stajyerler, perakende sektörünün çeşitli alanlarında deneyim kazanırken, aynı zamanda temel iş becerileri ve kariyer koçluğu desteği alacak. Programın ilk etabı, Eylül 2024'te başlayacak ve başvurular önümüzdeki haftalarda açılacak.
Gelişmenin arka planı
M&S'nin bu hamlesi, İngiltere'de genç işsizliğinin endişe verici boyutlara ulaştığı bir dönemde geldi. Resmi verilere göre, ülkede 16-24 yaş aralığındaki yaklaşık 760 bin genç ne eğitimde ne istihdamda ne de bir staj programında yer alıyor. Bu rakam, pandemi sonrası dönemde yüzde 20'lik bir artış gösterdi. Uzmanlar, ekonomik belirsizlikler, eğitim sistemindeki aksaklıklar ve iş piyasasının hızla değişen taleplerinin bu durumu tetiklediğini belirtiyor. M&S CEO'su Stuart Machin, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Gençlerimizin potansiyelini boşa harcamayı göze alamayız. Bu program, onlara sadece bir iş değil, aynı zamanda geleceğe dair umut ve beceri kazandıracak" ifadelerini kullandı. Şirket, programın başarılı olması durumunda önümüzdeki yıllarda kontenjanı ikiye katlamayı planlıyor.
M&S, bu girişimle yalnızca toplumsal sorumluluk üstlenmekle kalmıyor, aynı zamanda kendi iş gücü ihtiyacını da karşılamayı hedefliyor. Özellikle pandemi sonrası perakende sektöründe yaşanan eleman sıkıntısı, şirketleri alternatif istihdam modellerine yöneltiyor. M&S'nin staj programı, gençlere maaş, eğitim ve kariyer rehberliği sunarak onları sektöre kazandırmayı amaçlıyor. Program sonunda başarılı stajyerlere tam zamanlı pozisyon teklif edilmesi de olasılıklar arasında.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, yalnızca İngiltere için değil, genç işsizliğiyle mücadele eden birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke için de örnek teşkil ediyor. Dünya genelinde 15-24 yaş arası gençlerin işsizlik oranı yüzde 13 civarında seyrediyor. Özellikle teknolojik dönüşüm ve otomasyonun hız kazanması, geleneksel istihdam modellerini tehdit ederken, staj ve eğitim programları gençlerin iş piyasasına uyum sağlamasında kritik rol oynuyor. Avrupa Birliği de benzer şekilde 'Gençlik Garantisi' adı altında bir program yürütüyor ancak bu tür özel sektör inisiyatifleri, devlet destekli programları tamamlayıcı nitelik taşıyor. M&S'nin bu hamlesi, büyük şirketlerin toplumsal sorunlara çözüm üretme potansiyelini bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, bu tür programların sürdürülebilir olması için devlet teşvikleri ve eğitim kurumlarıyla iş birliğinin önemine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de genç işsizliği benzer bir tehdit oluşturuyor. TÜİK verilerine göre 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı yüzde 17,5 civarında. Özel sektörün bu alandaki girişimleri, kamu istihdam politikalarını destekleyici rol oynayabilir. M&S'nin modeli, Türkiye'deki büyük perakende ve hizmet şirketleri için ilham verici olabilir. Ancak bu tür programların başarısı, iş dünyası ve eğitim kurumları arasında güçlü bir koordinasyon gerektiriyor. Türkiye'nin demografik fırsat penceresi daralırken, gençlerin iş gücü piyasasına kazandırılması ülkenin uzun vadeli kalkınması açısından hayati önem taşıyor.
