ABD Kongresi'ndeki Mormon milletvekilleri, Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) yeni politikasıyla İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'ni (LDS) 'Hıristiyan' kategorisinden çıkarmasına sert tepki gösterdi. Utah ve Idaho gibi Mormon nüfusun yoğun olduğu eyaletleri temsil eden Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri, söz konusu düzenlemeyi 'ayrımcı' ve 'saldırgan' olarak nitelendiriyor.
Yeni politika neyi değiştiriyor?
Pentagon, bu yılın başında askeri personelin din kodlarını güncellemeye karar verdi. Hegseth'in talimatıyla başlatılan inceleme, mevcut 225 din kodunun sadeleştirilmesini ve daha geniş kategoriler altında toplanmasını öngörüyor. Ancak LDS, yeni sistemde 'Hıristiyan' kategorisine dahil edilmedi. Bunun yerine 'İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi' ayrı bir alt başlık olarak yer aldı. Bu durum, Mormon cemaati tarafından 'dini tanınmama' ve 'ötekileştirme' olarak yorumlandı.
Kongre üyesi Blake Moore (R-Utah), yaptığı yazılı açıklamada, "Bu karar, binlerce Mormon askerimizin inancını küçümseyen, bölücü bir adımdır. LDS, Hıristiyan teolojisinin bir parçasıdır ve bu şekilde tanınmayı hak etmektedir" ifadelerini kullandı. Demokrat temsilci Chris Cannon da (D-Utah) benzer bir tepki göstererek, "Pentagon'un din özgürlüğüne saygı duyması gerekir. Tek taraflı bir etiketleme sistemi, vicdani hürriyeti ihlal eder" dedi.
Pentagon'dan açıklama
Savunma Bakanlığı Sözcüsü, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Din kodları güncellemesi, askeri personelin dini kimliğini daha doğru ve saygılı bir şekilde yansıtmak amacıyla yapılmıştır. LDS'nin ayrı bir kategori olması, onun Hıristiyan olmadığı anlamına gelmez; sadece lojistik ve idari bir sınıflandırmadır" dedi. Ancak bu açıklama, milletvekillerini ikna etmeye yetmedi.
Utah Senatörü Mike Lee (R-UT) ise, "Bu, Biden yönetiminden Hegseth'e kalan bir miras. Dini kurumları hedef alan bir uygulamayı düzeltmek için elimizden geleni yapacağız" diyerek konuyu savunma bütçesi görüşmelerine taşıyacaklarının sinyalini verdi. Utah eyalet yönetimi de konuyu yargıya taşıma hazırlığında.
LDS ve Amerikan siyaseti
İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi, ABD'de yaklaşık 6,7 milyon üyeye sahip ve özellikle Utah, Idaho, Nevada ve Arizona'da etkili. Kilise, muhafazakar değerleriyle bilinmekle birlikte son yıllarda toplumsal cinsiyet ve ırk konularında daha ılımlı bir çizgiye yöneliyor. 2024 başkanlık seçimlerinde Utah'ın önemli bir eyalet olması, bu tartışmanın siyasi boyutunu da artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'nin iç siyasetinde dini grupların tanınması ve sınıflandırılması konusundaki hassasiyeti göstermesi açısından önemli. Doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD'nin dini özgürlükler konusundaki iç tartışmaları, uluslararası alanda 'din özgürlüğü' raporlarına yansıyabilecek bir iklim yaratıyor. Türkiye, Laiklik ve din-devlet ilişkileri konusunda kendi hassasiyetlerine sahipken, ABD'deki bu tür tartışmalar, dini kurumların kamu politikalarındaki yerine dair uluslararası bir referans noktası oluşturabilir. Ayrıca, ABD'deki dini gruplar arası denklem, Amerikan dış politikasının insan hakları ve dini özgürlükler söylemini etkileyebilir; bu da Türkiye'nin ABD ile olan diplomatik ilişkilerinde dolaylı bir parametre olabilir.
