Yatırım bankası Morgan Stanley, Zambiya'nın yaklaşık bir hafta önce bir grup tahvil sahibine sunduğu borç geri alım teklifini yükseltmeye hazırlandığını ve bu hamleyle taraflar arasındaki görüşmelerdeki çıkmazı aşmayı hedeflediğini bildirdi. Zambiya'nın bonoları için belirlediği fiyat, alacaklılar tarafından yetersiz bulunurken, Morgan Stanley'in analizi, ülkenin borç yeniden yapılandırma sürecinde esneklik gösterebileceğine işaret ediyor.
Zambiya'nın Borç Krizinde Kilit Dönemeç
Zambiya, 2020 yılında Covid-19 salgınının da etkisiyle temerrüde düşen ilk Afrika ülkesi olmuştu. O tarihten bu yana ülke, alacaklılarıyla borçlarını yeniden yapılandırmak için müzakereler yürütüyor. Özellikle Çin merkezli kreditörler ve özel tahvil sahipleriyle yapılan görüşmeler, Zambiya'nın mali sürdürülebilirliğini sağlaması açısından kritik öneme sahip.
Morgan Stanley'in raporuna göre, Zambiya hükümeti başlangıçta özel tahvil sahiplerine her bir dolar için yaklaşık 70 sentlik bir geri alım teklifi sunmuştu. Ancak bu teklif, özellikle elinde yüksek miktarda Zambiya bonosu bulunan fon yöneticileri tarafından "piyasa koşullarının altında" olarak değerlendirildi. Görüşmelerdeki tıkanıklığı aşmak isteyen Zambiya'nın, teklifi 80 sent seviyesine çıkarması bekleniyor.
Zambiya Devlet Başkanı Hakainde Hichilema'nın ekonomik reformları ve IMF ile yapılan anlaşma, ülkenin kredi notunu iyileştirme çabalarının merkezinde yer alıyor. Ancak alacaklılarla anlaşma sağlanamaması, Zambiya'nın uluslararası piyasalara dönüşünü geciktiriyor ve ekonomik toparlanmayı zorlaştırıyor.
Gelişmekte Olan Ülkeler İçin Sinyal
Zambiya'nın borç yapılandırma süreci, benzer zorluklar yaşayan diğer gelişmekte olan ülkeler için de bir referans niteliği taşıyor. Özellikle Gana, Etiyopya ve Sri Lanka gibi ülkeler, Zambiya'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Başarılı bir yapılandırma, bu ülkelere de umut verirken, başarısızlık durumunda alacaklılarla müzakerelerde daha agresif bir tutum sergilenmesine yol açabilir.
Uluslararası kreditörlerin gözü kulağı Zambiya'da. Çin, Zambiya'nın en büyük ikili alacaklısı konumunda ve Pekin yönetimi ile yapılan görüşmeler de sürecin bir diğer önemli ayağını oluşturuyor. Çin'in, borç yapılandırma konusunda şeffaflık ve koordinasyon çağrılarına ne ölçüde yanıt vereceği merak ediliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, gelişmekte olan ekonomiler arasında yer almakla birlikte Zambiya ile doğrudan ticari veya finansal bağları sınırlıdır. Ancak bu gelişme, küresel risk iştahı ve gelişmekte olan ülkelerin borç piyasalarına ilişkin algıyı etkileyebilir. Zambiya'nın başarılı bir borç yapılandırması, Türkiye gibi benzer ekonomik zorluklar yaşayan ülkeler için olumlu bir dışsallık yaratabilir. Ayrıca, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Çin ile yapılan müzakerelerin sonuçları, Türkiye'nin dış politikasında Çin ve IMF ile ilişkilerinin geleceğine dair ipuçları verebilir. Özellikle Çin'in borç diplomasisi konusundaki tutumu, Türkiye'nin altyapı ve enerji yatırımlarında Pekin ile işbirliği yaparken dikkat etmesi gereken hususlar arasındadır.
