Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan, telefonda yaptıkları görüşmede Batı Asya'daki gelişmeleri ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı ele aldı. Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre, iki lider bölgesel barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etme çabalarında sürekli işbirliği ve eşgüdüm sağlama taahhütlerini yineledi.
Görüşmenin Arka Planı ve Stratejik Ortaklık
Hindistan ve BAE arasındaki ilişkiler, son yıllarda kapsamlı stratejik ortaklık çerçevesinde hızla gelişti. İki ülke, 2017'de kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması imzaladı ve bu ortaklık 2022'de kapsamlı ekonomik ortaklık anlaşması (CEPA) ile daha da güçlendirildi. Bu anlaşma, ticaret hacmini önemli ölçüde artırdı; ikili ticaret 2022-2023 mali yılında 85 milyar dolara ulaştı. Ayrıca, savunma, enerji, uzay ve teknoloji alanlarında işbirliği derinleşti. BAE, Hindistan'ın en büyük ticaret ortaklarından biri ve önemli bir yatırımcı konumunda. Hindistan'ın enerji ihtiyacının önemli bir kısmı BAE'den karşılanıyor. Son dönemde iki ülke arasında yerel para birimlerinde ticaret anlaşması gibi adımlar da gündemde.
Telefon görüşmesinde liderler, Batı Asya'daki son gelişmeleri değerlendirdi. Bölgede İsrail-Hamas çatışması, Yemen'deki Husi saldırıları ve İran ile körfez ülkeleri arasındaki gerilim gibi konular öne çıkıyor. Hindistan, bölgede istikrarın korunmasına önem veriyor; zira enerji güvenliği ve milyonlarca Hintlinin çalıştığı körfez ülkelerindeki istikrar, Yeni Delhi için kritik. BAE ise bölgesel diplomaside aktif bir rol oynuyor ve son yıllarda İsrail ile ilişkilerini normalleştiren Abraham Anlaşmaları'nın mimarlarından biri oldu.
Açıklamada, iki liderin sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda küresel ve bölgesel konuları da ele aldığı belirtildi. Hindistan Başbakanlık Ofisi, görüşmenin 'sıcak ve dostane bir atmosferde' geçtiğini duyurdu. Liderler, karşılıklı çıkarlara dayalı işbirliğinin daha da genişletilmesi konusunda mutabık kaldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan ve BAE arasındaki bu tür üst düzey temaslar, Asya-Pasifik'ten Orta Doğu'ya uzanan geniş bir coğrafyada jeopolitik dengelerin yeniden şekillendiği bir dönemde gerçekleşiyor. ABD'nin bölgedeki geleneksel müttefiklik ilişkileri, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile artan etkisi ve Rusya'nın enerji kartı, bölgesel aktörleri yeni ortaklıklar arayışına itiyor. Hindistan, 'Çok Yönlü' dış politikası çerçevesinde hem Batı hem de Körfez ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirirken, BAE de ekonomik çeşitlendirme ve diplomatik etki arayışında Hindistan'ı kilit bir ortak olarak görüyor.
Batı Asya'daki güvenlik mimarisi, İsrail-Filistin sorunu, İran'ın nükleer programı ve Yemen krizi etrafında şekilleniyor. Hindistan, bu konularda tarafsız bir arabulucu olmaya çalışıyor ve hem İsrail hem de Arap ülkeleriyle iyi ilişkilerini sürdürüyor. BAE ise bölgesel gerilimi düşürmek için diplomatik kanalları açık tutuyor. İki liderin telefon görüşmesi, bu diplomatik çabaların bir parçası olarak görülebilir. Ayrıca, görüşmede muhtemelen enerji fiyatları, deniz güvenliği ve terörle mücadele gibi konular da ele alındı. Kızıldeniz'deki Husi saldırıları, Hindistan'dan Avrupa'ya giden ticaret yollarını tehdit ediyor; bu da Yeni Delhi'nin bölgesel istikrara verdiği önemi artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan ve BAE arasındaki stratejik ortaklığın derinleşmesi, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Körfez ülkeleriyle ilişkilerini son yıllarda düzeltme sürecinde; BAE ile 2021'de başlayan normalleşme ve yatırım anlaşmaları olumlu seyrediyor. Hindistan'ın Körfez'de artan ekonomik ve diplomatik varlığı, Türkiye'nin bölgedeki manevra alanını şekillendirebilir. Ayrıca, Hindistan-BAE enerji ve ticaret işbirliği, Türkiye'nin enerji koridoru olma hedefleriyle paralel veya rekabetçi olabilir. Batı Asya'daki istikrar, Türkiye'nin güvenliği ve ekonomisi için de kritik; zira bölgedeki çatışmalar Türkiye'ye yönelik göç ve terör risklerini artırabilir. Türkiye, denge politikası izleyerek hem Hindistan hem de Körfez ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmeye çalışmalı.
