Hindistan Başbakanı Narendra Modi, iki günlük resmi ziyaret kapsamında Endonezya’nın başkenti Cakarta’ya gitti. Ziyaret, Hindistan’ın dış ticaretinin neredeyse yüzde 40’ının geçtiği Malakka Boğazı’nın güvenliği ve bölgesel iş birliği açısından kritik önem taşıyor. Endonezya, bu stratejik su yolunun güney girişinde yer alan takımadalarıyla Hint-Pasifik’teki en önemli aktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Modi’nin ilk ikili ziyareti olan bu temas, Hindistan’ın “Doğu’ya Bak” politikasının somut bir adımı olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı: Malakka Boğazı ve Ekonomik Bağımlılık
Malakka Boğazı, dünya deniz ticaretinin yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yapıyor. Her gün binlerce tanker ve konteyner gemisi bu dar su yolundan geçiyor. Hindistan için bu boğaz, ham petrol ithalatından ihracata kadar hayati bir arter. Modi yönetimi, Çin’in Hint Okyanusu’ndaki artan etkinliğine karşı Endonezya ile deniz güvenliği iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor. İki ülke arasında 2018’de stratejik ortaklık ilan edilmişti; ancak pandemi sonrası dönemde ticaret hacmi 30 milyar doları aşmasına rağmen siyasi temasların canlandırılması gerekiyordu. Ziyaret kapsamında savunma, enerji ve dijital ekonomi alanlarında anlaşmalar imzalanması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Hint-Pasifik’te Dengeler
Modi’nin Endonezya ziyareti, yalnızca ikili ilişkilerin ötesinde bir anlam taşıyor. Hindistan, Endonezya’nın 2023’te ASEAN dönem başkanı olmasıyla birlikte bölgesel ticaret ve güvenlik mimarisinde daha aktif rol oynuyor. Öte yandan, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki iddiaları ve Malakka Boğazı’na yakın askeri varlığı, Hindistan’ı bu bölgede daha güçlü ortaklıklara yöneltiyor. Ziyaret, Hindistan’ın “Hint-Pasifik Okyanusları Girişimi” kapsamında Endonezya ile deniz güvenliği tatbikatlarını da kapsayan iş birliği planlarını hızlandırdı. Ayrıca, iki ülke arasında petrol ve doğalgaz ticareti, yenilenebilir enerji yatırımları ve dijital altyapı projeleri de masada.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-Endonezya yakınlaşması, Türkiye’nin Hint-Pasifik stratejisi açısından da önemli. Türkiye, son yıllarda Endonezya ile savunma sanayii iş birliğini geliştirirken, Hindistan ile de ticaret hacmini artırmaya çalışıyor. Ancak Hindistan’ın Endonezya ile derinleşen deniz güvenliği ortaklığı, Türkiye’nin bölgedeki denklemlerini etkileyebilir. Türkiye’nin özellikle Malezya ve Endonezya ile Müslüman ülkeler platformunda artan diyaloğu, Hint-Pasifik’te çok kutuplu bir yaklaşımı besliyor. Bununla birlikte, Malakka Boğazı’nın güvenliği, Türkiye’nin küresel tedarik zincirlerindeki konumu için de dolaylı olarak kritik; çünkü bu boğazdan geçen enerji ve mal akışı, dünya ekonomisini doğrudan etkiliyor.
