Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Endonezya, Avustralya ve Yeni Zelanda’yı kapsayan resmi ziyaretlerinin, ülkesinin ‘Act East’ (Doğuya Hamle) politikasını önemli ölçüde güçlendireceğini ifade etti. Bu üç ülke, Hint Okyanusu’nun doğu ve güney kesimlerinde stratejik konumlarıyla Hindistan’ın bölgesel etkisini artırma hedefinde kilit rol oynuyor. Modі, açıklamasında ‘Endonezya ve Avustralya’ya yapacağım ziyaretlerin ardından Yeni Zelanda’yı da kapsayacak programım, Hint Okyanusu’ndaki varlığımızı ve iş birliğimizi derinleştirecek’ dedi. Ziyaretler, ticaret, savunma ve deniz güvenliği gibi alanlarda yeni anlaşmalara zemin hazırlayabilir.
Gelişmenin arka planı
Hindistan’ın Act East politikası, 1990’larda başlatılan ‘Look East’ politikasının yerini alan ve 2014’te Modi hükümeti tarafından daha aktif bir şekilde uygulamaya konan bir dış politika stratejisidir. Bu politika, Güneydoğu Asya ülkeleri ve ötesiyle (Avustralya ve Pasifik adaları dahil) ekonomik, kültürel ve stratejik bağları güçlendirmeyi amaçlıyor. Özellikle Çin’in artan nüfuzuna karşı Hindistan’ın bölgedeki dengeleri koruma çabasının bir parçası olarak görülüyor. Modi’nin Endonezya ziyareti, iki ülke arasındaki kapsamlı stratejik ortaklığın derinleştirilmesine, Avustralya ziyareti ise Quad (Hindistan, ABD, Japonya, Avustralya) ittifakı çerçevesinde deniz güvenliği iş birliğine odaklanacak. Yeni Zelanda ile ise ticaret ve iklim değişikliği konularında mutabakatlar bekleniyor.
Ziyaretlerin zamanlaması da dikkat çekici: Çin’in Hint Okyanusu’ndaki askeri varlığını artırdığı ve Güney Çin Denizi’nde gerilimlerin yükseldiği bir dönemde gerçekleşiyor. Hindistan, ‘özgür ve açık Hint-Pasifik’ vizyonu doğrultusunda bölge ülkeleriyle iş birliğini pekiştirmeye çalışıyor. Modi’nin gezisi, aynı zamanda Hindistan’ın ASEAN ülkeleriyle ilişkilerini canlandırma çabalarının da bir yansıması.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu ziyaretler, yalnızca ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Hint-Pasifik bölgesindeki güç dinamiklerini de etkileyecek potansiyele sahip. Endonezya, ASEAN’ın en büyük ekonomisi ve en kalabalık ülkesi olarak, Hindistan’ın Güneydoğu Asya’daki en önemli ortaklarından biri. İki ülke, 2018’den bu yana stratejik ortaklık düzeyinde ilişki yürütüyor. Avivustralya ise Quad çerçevesinde Hindistan’ın en yakın müttefiklerinden biri ve ikili ticaret hacmi 30 milyar doları aşmış durumda. Yeni Zelanda ile ilişkiler daha sınırlı olsa da, Modi’nin ziyareti Güney Pasifik’te de Hindistan’ın etkisini artırma hedefinin bir parçası.
Küresel bağlamda, bu ziyaretler Batı’nın (özellikle ABD’nin) Çin’e karşı denge politikasına uyum sağlıyor. Hindistan, Çin’le sınır anlaşmazlıkları yaşayan ve Çin’in Belt and Road Initiative girişimine katılmayan nadir ülkelerden. Bu nedenle Modi’nin bölgesel turları, Çin’in yayılmacı politikalarına karşı bir alternatif olarak ‘özgür Hint-Pasifik’ blokunu güçlendiriyor. Ayrıca, enerji güvenliği, deniz ticareti yollarının güvence altına alınması ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi ortak konular da bu ziyaretlerin gündeminde yer alacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye de Hint-Pasifik bölgesine yönelik ilgisini artıran ülkeler arasında. Ancak Türkiye’nin Hindistan ve Çin ile ikili ilişkileri karmaşık bir seyir izliyor. Hindistan’ın Act East politikası, Türkiye’nin Orta Asya ve Güney Asya’daki nüfuz alanlarıyla dolaylı olarak kesişiyor. Özellikle Türkiye’nin Pakistan ile yakın ilişkileri ve Hindistan’ın Pakistan’a yönelik endişeleri, iki ülke arasında zaman zaman gerilime yol açabiliyor. Bununla birlikte, Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanlığı ile Hindistan arasında son dönemde savunma iş birliği alanında görüşmeler olmuştur. Hindistan’ın bölgesel iş birliğine yönelik adımları, Türkiye’nin daha geniş Asya-Pasifik stratejisi bağlamında dikkatle izlenmelidir. Türkiye’nin Hindistan ile ticaret hacmi 10 milyar doları geçmiş durumda ve iki ülke arasında doğrudan uçuşların başlamasıyla ilişkilerin ivme kazanması bekleniyor. Sonuç olarak, Hindistan’ın Act East politikası, Türkiye’nin de bölgedeki dengeleri gözetmesini gerektiren çok boyutlu bir gelişmedir.
