2023 Sonbahar-Kış defileleri sona erdiğinde, fırfırlar, pilise etekler veya kruvaze ceketlere yönelik kolektif eğilimden daha yaygın bir trend olduğu ortaya çıktı: podyumlarda endişe verici bir geriye gidiş. Ünlü moda eleştirmenleri, bu sezonun en belirgin özelliğinin, beden çeşitliliğinde ve kapsayıcılıkta kaydedilen ilerlemenin tersine dönmesi olduğunu belirtiyor. Bu durum, moda endüstrisinin son yıllarda attığı adımları sorgulatıyor.
Beden Çeşitliliğinde Gerileme
2023 Sonbahar-Kış sezonunda, büyük moda evlerinin defilelerinde görülen manken profilleri, son yıllarda artan beden çeşitliliği trendinin gerilediğini gösteriyor. Özellikle New York, Londra, Milano ve Paris moda haftalarında, podyuma çıkan mankenlerin büyük çoğunluğunun geleneksel olarak "örnek ölçü" kabul edilen bedenlere sahip olduğu gözlemlendi. 2010'lu yılların sonlarında ve 2020'lerin başında büyük ölçüde artan plus-size manken kullanımı, bu sezon birçok markada neredeyse tamamen ortadan kalktı. Moda analisti Sarah Kent, bu durumu "kesin bir geriye gidiş" olarak nitelendiriyor.
Örneğin, geçmiş sezonlarda beden çeşitliliği konusunda öncülük eden bazı lüks markalar, bu sezon defilelerinde neredeyse hiç plus-size mankene yer vermedi. Aynı şekilde, orta beden (mid-size) mankenlerin sayısında da ciddi bir düşüş yaşandı. Bu durum, moda endüstrisinin pandemi sonrası dönemde daha muhafazakâr bir estetiğe yöneldiği yönündeki görüşleri güçlendiriyor.
Küresel Moda Endüstrisi ve Temsil Sorunu
Moda endüstrisinin küresel ölçekte 2,5 trilyon dolarlık bir ekonomik büyüklüğe sahip olduğu düşünülürse, podyumlardaki temsil sorunu toplumsal cinsiyet, beden imajı ve kapsayıcılık açısından önemli sonuçlar doğuruyor. Uzmanlar, modanın sadece giyim değil, aynı zamanda bir kültürel ifade aracı olduğunu ve podyumlarda sergilenen beden çeşitliliğinin toplumun geniş kesimlerini etkilediğini vurguluyor. Özellikle genç kızlar ve kadınlar üzerinde olumsuz beden algısı yaratma riski taşıyan bu gerileme, ruh sağlığı uzmanları tarafından da endişeyle karşılanıyor.
Öte yandan, bazı bağımsız markalar ve genç tasarımcılar, beden çeşitliliğini koruma yönünde adımlar atmaya devam ediyor. Ancak büyük moda evlerinin bu konudaki tutumu, endüstrinin genel yönelimi açısından belirleyici oluyor. Moda haftalarının organizatörleri, çeşitlilik konusunda daha katı kurallar getirmeyi tartışıyor, ancak henüz somut bir adım atılmış değil.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, tekstil ve hazır giyim ihracatında dünyanın önde gelen ülkelerinden biri. Moda endüstrisindeki bu gerileme, Türk ihracatçıları için doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, küresel moda trendlerinin Türkiye'deki üreticileri ve tasarımcıları etkilemesi kaçınılmaz. Ayrıca, Türkiye'de de beden çeşitliliği ve kapsayıcılık konusunda farkındalık artıyor; bu gerileme, Türk moda sektörünün kendi içindeki dönüşümünü de yavaşlatabilir. Türkiye'nin genç ve dinamik moda tasarımcıları, küresel trendlere alternatif olarak kapsayıcılığı öne çıkarabilir ve bu alanda rekabet avantajı elde edebilir.
