Intel'in yan kuruluşu olan İsrail merkezli sürücüsüz araç teknolojileri şirketi Mobileye, 2027 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde robotaksi işletmesi başlatacağını açıkladı. Şirketin CEO'su Amnon Shashua, Las Vegas'ta düzenlenen CES 2024 fuarında yaptığı sunumda, bu hizmetin 2027'de belirli ABD şehirlerinde başlayacağını ve öncesinde 2025'te İsrail ve Almanya'da test sürüşlerinin yapılacağını belirtti. Mobileye, otonom araç teknolojisinde kullandığı Radar, LiDAR ve kamera kombinasyonuyla dikkat çekiyor. Şirket, 2026 yılına kadar tam otonom sürüş sistemini tamamlamayı ve ardından ticari robotaksi hizmetine geçmeyi hedefliyor.
Gelişmenin arka planı
Mobileye, 1999 yılında İsrail'de kurulmuş ve 2017'de Intel tarafından 15,3 milyar dolara satın alınmıştı. 2022'de halka arz edilen şirket, otonom sürüş sistemleri ve sürücü destek teknolojilerinde dünya liderlerinden biri. Mobileye, şu anda 800 binden fazla aracın kullandığı EyeQ görüntü işleme çipleriyle tanınıyor. Şirket, tam otonom sürüş için 'Mobileye Drive' adını verdiği sistemi geliştiriyor. Bu sistem, 13 kamera, 6 radar ve 3 LiDAR sensörü ile çalışıyor. Mobileye, robotaksi pazarında Waymo (Alphabet), Cruise (GM) ve Tesla gibi devlerle rekabet edecek. Şirket, ABD'deki ilk robotaksi filosunu belirli şehirlerde sınırlı sayıda araçla başlatmayı ve 2028'de genişletmeyi planlıyor.
Mobileye, otonom araçlarda 'güvenlik odaklı' yaklaşımı benimsiyor. CEO Shashua, robotaksilerin insan sürücülerden daha güvenli olması gerektiğini ve bu nedenle sistemin kapsamlı testlerden geçirileceğini vurguladı. Şirket, İsrail'in Tel Aviv kentinde 2025'te, Almanya'nın Münih ve Stuttgart şehirlerinde ise 2026'da test sürüşlerine başlayacak. ABD'de ise özellikle Detroit, New York ve Los Angeles gibi büyük şehirlerde operasyonlar düşünülüyor. Mobileye, robotaksiler için CHR (Chauffeur) adlı bir otonom sürüş paketi sunuyor. Bu paket, araç üreticilerine lisanslanacak ve Mobileye'nin teknolojisini onlara entegre etmesini sağlayacak.
Bölgesel veya küresel boyut
Robotaksi pazarının 2030 yılına kadar 2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu alanda Waymo ve Cruise, ABD'de şimdiden ticari hizmet veren az sayıdaki şirketten. Waymo, Phoenix ve San Francisco'da tam otonom robotaksi hizmeti sunarken, Cruise de San Francisco'da operasyonlarına devam ediyor. Tesla ise 2024'te robotaksi tanıtımı yapacağını duyurdu ancak henüz ticari hizmet başlatmadı. Mobileye'nin 2027 hedefi, bu pazarda geç kalmış gibi görünse de şirket, teknolojisinin güvenilirliği ve maliyet avantajıyla rekabet edebileceğini düşünüyor. Mobileye'nin radar ve LiDAR kullanmadan sadece kameralarla otonom sürüş yapabilen sistemi, maliyetleri düşürüyor. Ancak düzenleyici onaylar ve toplumsal kabul de bu alanda önemli engeller arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mobileye'nin robotaksi hamlesi, Türkiye'nin otonom araç teknolojilerindeki gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiğini gösteriyor. Türkiye, savunma sanayiinde elde ettiği başarıyı otonom kara araçlarına da taşıma potansiyeline sahip. Yerli otomobil TOGG'un OV (Otonom Sürüş) seviye 3 çalışmaları, bu alanda bir başlangıç olabilir. Ayrıca, Mobileye ile Intel'in bağlantısı, Türkiye'nin çip ve yazılım alanındaki yatırımlarını hızlandırması gerektiğini ortaya koyuyor. Robotaksi pazarındaki küresel rekabet, Türk şirketlerine iş birliği fırsatları da sunabilir. Ancak Türkiye'nin bu teknolojiyi kendi ulaşım altyapısına uyarlayabilmesi için yasal düzenlemeleri ve test alanlarını oluşturması şart. Sonuç olarak Mobileye'nin 2027 planı, otonom araç ekosisteminin gelişimi açısından kritik bir kilometre taşı.
