Missouri'de Cumhuriyetçi milletvekilleri, eyalette kürtaj hakkını yeniden tesis eden anayasa değişikliğini boşa çıkarmak için trans karşıtı söylemleri araç olarak kullanıyor. ProPublica'nın kapsamlı araştırmasına göre, muhafazakâr politikacılar, kürtaj karşıtı yasaları güçlendirmek ve Kasım ayında yapılacak referandumda seçmenleri etkilemek amacıyla toplumsal cinsiyet kimliği konusundaki tartışmaları körüklüyor. Bu strateji, Missouri'deki siyasi iklimi daha da gerginleştirirken, kadın sağlığı hakları savunucuları ve LGBTQ+ topluluğu arasında endişe yaratıyor.
Gelişmenin arka planı
Missouri, 2022 yılında ABD Yüksek Mahkemesi'nin Roe v. Wade kararını bozmasının ardından kürtajı neredeyse tamamen yasaklayan eyaletlerden biri oldu. Şu anda eyalette, tecavüz veya ensest vakaları dahil hemen hemen tüm kürtajlar yasaklanmış durumda. Ancak, kürtaj hakları savunucuları, anayasa değişikliği için imza toplamayı başardı ve Kasım 2024'te yapılacak seçimde halk oyuna sunulacak. Bu değişiklik, kürtaj hakkını eyalet anayasasına güvence altına almayı hedefliyor.
Cumhuriyetçi yasa koyucular, bu referandumu engellemek veya etkisiz hale getirmek için farklı yollar arıyor. Son dönemde öne çıkan taktik, trans karşıtı yasa tasarılarını kürtaj tartışmalarıyla ilişkilendirmek. Örneğin, bazı milletvekilleri, kürtaj yasağını savunurken 'kadınların korunması' söylemini kullanıyor ve bu söylemi trans kadınları hedef alan düzenlemelerle birleştiriyor. Bu yaklaşımın, muhafazakâr tabanı harekete geçirmesi ve kürtaj karşıtı seçmenleri sandığa çekmesi bekleniyor.
ProPublica'nın haberinde, bu stratejinin arkasındaki isimlerden bazılarıyla yapılan röportajlara yer veriliyor. Missouri Senatosu'nda etkili bir Cumhuriyetçi olan Mary Elizabeth Coleman, trans karşıtı yasaların kürtaj karşıtı hareketle doğal bir ittifak oluşturduğunu savunuyor. Coleman, 'Kadınların ve çocukların korunması ortak bir değer' diyerek iki konuyu birbirine bağlıyor. Ancak eleştirmenler, bu söylemin gerçek amacının dikkat dağıtmak olduğunu ve kürtaj hakkını kısıtlamaya yönelik asıl niyeti gizlediğini belirtiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Missouri'deki bu gelişme, ABD genelinde kürtaj ve trans hakları konularında yaşanan daha geniş bir siyasi kutuplaşmanın yansıması olarak görülüyor. Roe v. Wade'in bozulmasından bu yana, birçok eyalet kendi yasalarını belirleme konusunda yetki kazandı. Bu durum, Amerikan toplumunda kültürel savaşların yeniden alevlenmesine yol açtı. Trans hakları, özellikle Cumhuriyetçi yönetimlerde spor, sağlık ve eğitim gibi alanlarda yoğun tartışmalara konu oluyor.
Kürtaj ve trans karşıtı söylemlerin birleştirilmesi, yalnızca Missouri'ye özgü değil. Teksas, Florida ve Tennessee gibi diğer muhafazakâr eyaletlerde de benzer stratejiler gözlemleniyor. Bu yaklaşım, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Cumhuriyetçi Parti'nin tabanını konsolide etme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Demokratlar ise bu gelişmeyi, kadın hakları ve LGBTQ+ topluluğuna yönelik bir saldırı olarak nitelendirerek seçim kampanyalarında kullanmayı planlıyor.
Küresel ölçekte, ABD'deki bu iç siyasi mücadele, uluslararası insan hakları kuruluşlarının da dikkatini çekiyor. Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği, üreme sağlığı hakları ve ayrımcılık karşıtı yasalar konusunda ABD'deki gelişmeleri yakından izliyor. Missouri'deki referandum sonucu, diğer ülkelerdeki benzer tartışmalara da örnek teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Missouri'deki bu gelişme, Türkiye'deki siyasi tartışmalarla doğrudan bağlantılı olmamakla birlikte, küresel muhafazakâr dalganın yükselişine işaret ediyor. Türkiye'de de son yıllarda kadın hakları ve LGBTQ+ bireylerin hakları konusunda tartışmalar yaşanıyor. Özellikle İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararı ve LGBTİ+'lara yönelik artan söylemler, bu alandaki kutuplaşmayı derinleştirdi. Missouri'deki gelişmeler, Türkiye'deki muhafazakâr kesimler tarafından örnek gösterilebilirken, sivil toplum örgütleri tarafından da eleştirilebilir. Bu durum, Türkiye'deki iç siyasi tartışmalara farklı bir boyut kazandırabilir.
