Mısır'ın Ukrayna savaşına yönelik tutumu, sadece Kahire'nin değil, tüm Arap dünyasının ve küresel güç dengelerinin geleceği açısından belirleyici bir öneme sahip. Ukrayna'ya ilişkin Mısır kamuoyundaki algı, bir yandan Rusya ile geleneksel bağların, diğer yandan Batı ile ekonomik ve askeri iş birliğinin kesişim noktasında şekilleniyor. Bu durum, Mısır'ın çok yönlü dış politikasının savaşın gölgesinde nasıl bir sınav verdiğini ortaya koyuyor.
Gelişmenin Arka Planı
Mısır, Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana denge politikası izlemeye çalışıyor. Kahire, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Ukrayna'yı destekleyen kararlara evet oyu verirken, Rusya'ya yönelik yaptırımlara katılmadı ve Moskova ile ilişkilerini sürdürdü. Bu tutum, Mısır'ın hem Batı hem de Rusya ile ilişkilerini koruma stratejisinin bir yansıması. Ülke, tahıl ihtiyacının büyük bir kısmını Rusya ve Ukrayna'dan karşılıyor; bu nedenle savaş, Mısır'ı gıda güvenliği açısından da derinden etkiledi. Mısır yönetimi, bu hassas dönemde hem iç kamuoyuna hem de uluslararası topluma farklı mesajlar veriyor.
Ukrayna'ya yönelik Mısır kamuoyundaki görüşler ise ikiye bölünmüş durumda. Bir kesim, Rusya'nın Suriye'de Esad rejimine verdiği desteğin ve bölgedeki etkisinin, Mısır'ın milli güvenlik çıkarlarıyla örtüştüğünü düşünüyor. Diğer kesim ise Ukrayna'nın toprak bütünlüğünün korunmasının, uluslararası hukukun ve küçük devletlerin güvenliğinin bir gereği olduğuna inanıyor. Bu görüş ayrılığı, Mısır medyasında da kendini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Mısır'ın Ukrayna politikası yalnızca kendi çıkarlarıyla sınırlı değil; Arap dünyasında da yankı buluyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır gibi ülkeler, Rusya ile Batı arasında sıkışmış durumdalar. Bu ülkeler, ABD'nin güvenlik garantilerine güvenirken, Rusya ile de enerji ve silah ticareti gibi alanlarda iş birliği yapıyorlar. Mısır'ın denge arayışı, diğer Arap ülkelerine de örnek teşkil ediyor. Ayrıca, Rusya'nın Afrika'da artan nüfuzu, Mısır'ın Nil Havzası'ndaki konumunu da etkileyebilir. Mısır, Rusya ile Afrika'da askeri ve ekonomik iş birliğini geliştirirken, Batı'nın demokrasi ve insan hakları baskılarına karşı da direniyor.
Küresel ölçekte ise Mısır'ın tutumu, birçok gelişmekte olan ülkenin Ukrayna savaşına mesafeli yaklaşımını yansıtıyor. Bu ülkeler, savaşı bir 'Avrupa sorunu' olarak görüp kendi önceliklerine odaklanıyorlar. Mısır'ın bu tutumu, küresel Güney'in uluslararası sistemde artan etkisinin de bir göstergesi. Mısır, aynı zamanda Afrika Birliği'nin önemli bir üyesi olarak, kıtanın Ukrayna konusundaki ortak tavrının şekillenmesinde de rol oynuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın Ukrayna politikası, Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından da önem taşıyor. İki ülke, Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanları konusunda karşı karşıya gelmiş olsa da, Ukrayna savaşı iki ülkeyi aynı masada buluşturdu. Türkiye, Karadeniz'de tahıl koridoru anlaşmasının sağlanmasında arabuluculuk yaparken, Mısır da gıda ithalatını güvence altına almak için bu süreci destekledi. Ayrıca, Mısır'ın Rusya ile ilişkilerini sürdürmesi, Türkiye'nin NATO ile yaşadığı gerilimlere benzer bir denge politikası izlemesi açısından da örnek teşkil ediyor. İki ülke, Ukrayna savaşının sona ermesi halinde yeniden yapılanma süreçlerinde ekonomik iş birliği fırsatlarını da değerlendirebilir. Ankara, Kahire ile bu konudaki diyaloğunu sürdürürken, bölgesel istikrar için ortak bir zemin aramaya devam ediyor.
