Mısır parlamentosu, Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi'nin Suudi Arabistan'ı savunmak için asker gönderme yetkisi talebini görüşmek üzere olağanüstü oturum düzenliyor. Oturumun önümüzdeki günlerde yapılması bekleniyor. Bu gelişme, Suudi Arabistan liderliğindeki askeri koalisyonun Yemen'deki operasyonlarının ardından bölgede artan gerilim ortamında ortaya çıktı. Mısır yönetimi, Suudi Arabistan'a yönelik olası tehditlere karşı ortak savunma anlaşmaları çerçevesinde harekete geçmeyi planlıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Mısır ve Suudi Arabistan arasında 2016 yılında imzalanan ve daha sonra Mısır Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen deniz sınırları anlaşması ve askeri işbirliği protokolleri, iki ülke arasındaki savunma bağlarının temelini oluşturuyor. Son dönemde Suudi Arabistan, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'nde artan Husi saldırıları ve İran destekli grupların faaliyetleri nedeniyle güvenlik endişelerini dile getiriyor. Mısır ise Sina Yarımadası'ndaki güvenlik operasyonları ve Doğu Akdeniz'deki enerji rekabeti bağlamında Suudi Arabistan ile yakın işbirliğini sürdürüyor.
Sisi hükümeti, Suudi Arabistan'a yönelik herhangi bir saldırının bölgesel istikrarı bozacağını ve Mısır'ın ulusal güvenliğini doğrudan etkileyeceğini savunuyor. Parlamento oturumunda, hükümetin Suudi Arabistan'a asker konuşlandırma ve askeri teçhizat sağlama yetkisi talep ediliyor. Ancak muhalefet partileri, ülkenin ekonomik sıkıntıları ve iç güvenlik sorunları nedeniyle yurtdışında askeri angajmanın riskli olduğunu belirtiyor.
Mısır'ın Suudi Arabistan'a asker göndermesi durumunda, bu adım Körfez'deki güç dengelerini etkileyebilir. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Yemen'de Husi isyancılara karşı mücadele ediyor ve Mısır'ın katılımı koalisyonun askeri kapasitesini artırabilir. Öte yandan Mısır, son yıllarda ekonomik krizle boğuşuyor ve Suudi Arabistan'dan aldığı mali destek, Kahire için hayati önem taşıyor. Bu nedenle parlamento onayı, aynı zamanda iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerin bir göstergesi olarak görülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suudi Arabistan ve Mısır arasındaki askeri işbirliği, Orta Doğu'da İran'a karşı oluşturulan Sünni blokun güçlenmesi anlamına geliyor. ABD'nin bölgeden kısmi çekilme sinyalleri verdiği bir dönemde, Mısır gibi bölgesel güçlerin Suudi Arabistan'a destek vermesi, güç boşluğunu doldurma çabası olarak yorumlanıyor. Diğer yandan, Mısır'ın Yemen savaşına doğrudan müdahil olması, ülkenin Kızıldeniz'deki stratejik çıkarlarını koruma isteğiyle de bağlantılı. Kızıldeniz, Mısır için Süveyş Kanalı üzerinden kritik bir ticaret yolu ve güvenliği doğrudan Mısır ekonomisini etkiliyor.
Uluslararası toplum, Mısır'ın olası askeri angajmanını dikkatle izliyor. BM, Yemen'deki çatışmanın daha da tırmanmasından endişe duyduğunu belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı, tüm taraflara itidal çağrısı yaptı. Rusya ve Çin ise bölgesel istikrarın korunması gerektiğini vurguluyor. Mısır'ın kararı, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi bölgesel örgütlerde de yankı uyandırabilir.
Mısır parlamentosunun onay süreci, ülke içinde de tartışmalara yol açtı. Ekonomik zorluklar ve genç işsizliğiyle mücadele eden Mısır'da, halkın bir kısmı yurtdışında askeri harcamalara karşı çıkıyor. Ancak hükümet, Suudi Arabistan ile ilişkilerin stratejik önemine vurgu yapıyor. Olası bir onay, Mısır'ın bölgesel aktör olarak rolünü pekiştirebilir, ancak ülkenin iç istikrarı üzerindeki etkileri belirsizliğini koruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın Suudi Arabistan'a asker gönderme girişimi, Türkiye'nin bölgesel dengelerdeki konumunu dolaylı olarak etkiliyor. Türkiye, son yıllarda Mısır ile ilişkilerini normalleştirme çabası içindeyken, Mısır'ın Suudi Arabistan ile askeri ittifakı, Doğu Akdeniz ve Körfez'deki güç dengesini değiştirebilir. Türkiye'nin Katar ve Libya'daki angajmanları göz önüne alındığında, Mısır-Suudi ekseninin güçlenmesi, Ankara'nın bölgesel müttefiklik ağını yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir. Ayrıca, olası bir Yemen müdahalesi, Kızıldeniz ticaret yollarının güvenliğini etkileyerek Türkiye'nin Afrika ve Asya ile ticaretini dolaylı yönden etkileyebilir.
