İngiltere Yüksek Mahkemesi, milyarder yatırımcı Alex Gerko'nun vergi itirazını reddederek, borsa spekülatörlerinin ticari kârları üzerinden gelir vergisi ödemesi gerektiğine hükmetti. Karar, Birleşik Krallık'ta faaliyet gösteren binlerce yatırımcı ve hedge fon yöneticisini yakından ilgilendiriyor. Mahkeme, Gerko'nun şirketinin “işlem kârını” sermaye kazancı değil, ticari gelir olarak nitelendirdi ve bu gelirin kurumlar vergisi değil, daha yüksek oranlı gelir vergisine tabi olduğuna karar verdi.
Gelişmenin arka planı
Alex Gerko, Rusya doğumlu bir İngiliz yatırımcı ve XTX Markets adlı algoritmik ticaret şirketinin kurucusu. Şirketi, dünya borsalarında yüksek frekanslı işlemler yaparak milyarlarca dolar kâr elde ediyor. Gerko, bu kârların sermaye kazancı olduğunu ve dolayısıyla daha düşük vergi oranına tabi olması gerektiğini savunuyordu.
Vergi dairesi HM Revenue & Customs (HMRC) ise, söz konusu işlemlerin ticari faaliyet olduğunu ve gelir vergisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürdü. Yüksek Mahkeme, oybirliğiyle HMRC lehine karar verdi. Kararda, ticari kârların “ticari gelir” olarak tanımlandığı vurgulandı.
Bu dava, İngiltere'de vergi planlaması yapan zengin bireyler için emsal teşkil ediyor. Uzmanlar, kararın benzer durumdaki yatırımcıları da etkileyeceğini belirtiyor. Özellikle hedge fon yöneticileri ve bireysel yatırımcılar, kârlarının vergilendirilmesinde daha dikkatli olmak zorunda kalacak.
Küresel boyut
Bu karar, sadece İngiltere'de değil, küresel ölçekte de yankı buldu. Birçok ülke, yüksek frekanslı ticaret ve algoritmik işlemlerden elde edilen kârların vergilendirilmesi konusunda benzer tartışmalar yaşıyor. Örneğin, ABD'de de yatırımcılar, ticari kârlarını sermaye kazancı olarak göstermeye çalışıyor. Bu karar, uluslararası vergi mükellefleri için bir referans noktası haline gelebilir.
Öte yandan, Gerko’nun avukatları, kararın yatırım ortamını olumsuz etkileyeceğini ve İngiltere’nin finans merkezi olarak cazibesini azaltacağını savunuyor. Ancak HMRC, kararın adil ve şeffaf bir vergi sistemi için gerekli olduğunu belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’de de benzer bir vergi tartışması yaşanıyor. Sermaye piyasalarında işlem yapan yatırımcılar, elde ettikleri kazançların sermaye kazancı mı yoksa ticari gelir mi olduğu konusunda net bir düzenleme bekliyor. İngiltere’deki bu emsal karar, Türkiye’deki vergi uygulamaları için de yol gösterici olabilir. Özellikle Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren algortimik ticaret şirketleri ve yüksek frekanslı işlem yapan yatırımcılar, bu kararı yakından takip ediyor. Türkiye’nin vergi politikalarında uluslararası gelişmeleri dikkate alması, yatırım ortamının istikrarı açısından önem taşıyor.
