ABD merkezli yarı iletken üreticisi Micron Technology, yapay zeka (YZ) altyapısına yönelik sürekli artan talep sayesinde sosyal medya devi Meta’yı piyasa değerinde geride bıraktı. Nasdaq’ta işlem gören Micron’un hisseleri, 2025’in ilk çeyreğinde %45’in üzerinde değer kazanarak şirketin toplam piyasa değerini 1,2 trilyon dolara taşıdı. Aynı dönemde Meta’nın piyasa değeri ise 1,15 trilyon dolara geriledi. Bu sıçramanın ardındaki temel neden, bulut sağlayıcıları ve teknoloji devlerinin YZ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için ihtiyaç duyduğu yüksek bant genişlikli bellek (HBM) çiplerine olan talep patlaması. Micron, bu alanda sektör lideri SK Hynix ve Samsung Electronics ile rekabet ederken, yeni nesil HBM3E ürünleriyle özellikle Nvidia ve AMD gibi YZ çip üreticilerinin tedarik zincirinde kritik bir konuma yükseldi.
Gelişmenin arka planı
Micron’un yükselişi, yarı iletken endüstrisindeki döngüsel dalgalanmaların aksine, yapay zeka yatırımlarının yapısal bir talep yarattığını gösteriyor. Şirket, Şubat 2025’te yayımladığı mali raporunda, gelirlerinin bir önceki yıla göre %62 arttığını ve net kârının 3,4 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Bu büyümenin büyük kısmı, veri merkezi işleticilerinin HBM çipi alımlarından kaynaklandı. Micron CEO’su Sanjay Mehrotra, kazanç çağrısında “Yapay zeka çağı, bellek ve depolama çözümlerine olan talebi hiç olmadığı kadar artırıyor” ifadelerini kullandı. Analistler, bu trendin 2026’ya kadar devam edeceğini öngörüyor.
Meta ise aynı dönemde, reklam gelirlerindeki yavaşlama ve Metaverse yatırımlarının henüz beklenen getiriyi sağlamaması nedeniyle yatırımcı güvenini kaybetti. Şirket, YZ alanına büyük yatırımlar yapsa da, bu yatırımların kâra dönüşmesi zaman alacak. Öte yandan Micron, üretim kapasitesini genişletmek için ABD’nin Chips Yasası kapsamında 7,7 milyar dolar hibe almaya hak kazandı. Bu fon, şirketin Idaho ve New York’taki tesislerinde ileri düzey bellek üretimi yapmasına olanak tanıyacak.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, küresel yarı iletken pazarındaki güç dengesini yeniden şekillendiriyor. Geleneksel olarak DRAM ve NAND flash bellek üretiminde Güney Koreli SK Hynix ve Samsung’un gerisinde kalan Micron, HBM teknolojisindeki atılımıyla ABD’nin çip üretimindeki rekabet gücünü artırıyor. Uzmanlar, Micron’un başarısının, ABD’nin Çin’e karşı teknolojik üstünlük mücadelesinde kritik bir koz olabileceğini belirtiyor. Öte yandan, YZ çipleri talebindeki patlama, Tayvan merkezli TSMC ve Güney Koreli üreticilerin de hisselerini yukarı çekiyor. Ancak tedarik zincirindeki darboğazlar, özellikle HBM üretimindeki sınırlı kapasite, fiyatların yükselmesine ve küçük oyuncuların pazara girişini zorlaştırmasına neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yarı iletken ve yapay zeka altyapısı konusunda ithalata bağımlı bir ülke konumunda. Micron’un yükselişi, küresel çip tedarik zincirinde ABD merkezli firmaların ağırlığını artırırken, Türkiye’nin YZ yatırımları için tedarik maliyetlerini doğrudan etkileyebilir. Öte yandan, Türk savunma sanayii ve teknoloji şirketleri, Millî YZ Stratejisi kapsamında yerli çip geliştirme çalışmaları yürütüyor. Micron’un başarısı, bellek teknolojilerindeki Ar-Ge’nin stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye’nin, bu alanda küresel değer zincirine entegre olabilmesi için ASELSAN ve TÜBİTAK gibi kurumların çip tasarımına yönelik projelerini hızlandırması gerekiyor.
