Miami'de federal yargıç Mark Leibowitz, Florida'da vatandaş olmayanların oy kullanmasını yasaklayan yasanın ABD Anayasası'nı ihlal ettiğine karar verdi. Karar, eyaletlerin seçmen niteliklerini belirleme konusundaki anayasal yetkisini öne çıkarırken, federal hükümetin bu alandaki müdahalesinin sınırlarını da ortaya koyuyor. Leibowitz, yasanın Anayasa'nın eyaletlere tanıdığı yetkiyi ihlal ettiğini belirtti.
Kararın Arka Planı ve Hukuki Gerekçeler
Florida'da 2022 yılında yürürlüğe giren ve vatandaş olmayanların seçimlerde oy kullanmasını suç haline getiren yasa, sivil toplum kuruluşları ve göçmen hakları savunucuları tarafından yargıya taşınmıştı. Davacılar, yasanın Anayasa'nın 10. Ek maddesi uyarınca eyaletlere bırakılan seçmen nitelikleri düzenleme yetkisini ihlal ettiğini savundu. Yargıç Leibowitz, kararında Florida'nın seçmen niteliklerini belirleme konusunda tarihsel olarak geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunu, federal hükümetin bu yetkiyi ancak Anayasa'nın açıkça verdiği durumlarda sınırlayabileceğini ifade etti.
Karar, ABD'de seçim hukuku ve federalizm tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Muhafazakâr hukukçular, kararı eyalet haklarının bir zaferi olarak nitelendirirken, seçim güvenliği savunucuları endişelerini dile getirdi. Yargıç Leibowitz, kararında Anayasa'nın 1. Maddesi ve 14. Ek maddesi kapsamında seçmen niteliklerinin eyaletler tarafından belirlenebileceğini, ancak federal yasaların bu alanda üstünlük sağlayamayacağını vurguladı.
Florida Valiliği ve Florida Seçim Komisyonu karara itiraz edeceklerini açıkladı. Kararın temyiz süreci devam ederken, yasa halen yürürlükte. Uzmanlar, davanın Yüksek Mahkeme'ye kadar gidebileceğini ve sonucun ülke genelinde benzer yasaları etkileyebileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'de göçmenlik ve seçim hukuku son yıllarda siyasi kutuplaşmanın merkezinde yer alıyor. Eski Başkan Donald Trump ve müttefikleri, vatandaş olmayanların oy kullandığına dair iddiaları sık sık gündeme getirirken, araştırmalar bu tür vakaların son derece nadir olduğunu gösteriyor. Miami'deki karar, bu tartışmada eyaletlerin yetkisini güçlendiren bir emsal teşkil ediyor.
Uluslararası alanda ise karar, demokrasi ve seçim güvenliği tartışmalarına yeni bir boyut ekliyor. Avrupa'da da bazı ülkelerde yerel seçimlerde yabancılara oy hakkı tanınırken, ABD'de bu konu daha çok federal ve eyalet yetkileri çerçevesinde ele alınıyor. Karar, federal hükümetin eyalet seçim yasalarına müdahalesinin sınırlarını çizmesi bakımından önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu karar doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD'deki seçim hukuku ve federalizm tartışmaları, Türkiye'nin de yakından takip ettiği bir konu. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde seçim güvenliği ve göçmenlik politikalarını zaman zaman gündeme getiriyor. Karar, eyaletlerin federal müdahaleye karşı yetkilerini güçlendirmesi bakımından, ABD'nin iç siyasetindeki dengeleri anlamak açısından önemli. Ayrıca, göçmen hakları konusunda küresel bir emsal teşkil edebilir. Türkiye'deki seçim mevzuatı açısından ise doğrudan bir etkisi bulunmuyor.
