Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, doğu eyaletlerinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin elde ettiği son zaferlerle siyasi kariyerinin en zorlu sınavını veriyor. Geçtiğimiz pazar günü Saksonya ve Thüringen eyaletlerinde yapılan seçimlerde AfD, her iki eyalette de oylarını önemli ölçüde artırarak birinci parti konumuna yükseldi. Bu sonuç, Merz'in şansölyelik koltuğunu daha da sallantılı hale getirirken, ülkenin doğusunda yükselen aşırı sağ dalgayı durdurma vaadini de zora soktu.
Seçim yenilgisinin ardından Merz'in zorlu sınavı
Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) lideri Merz, seçim gecesi yaptığı açıklamada sonuçları "acı verici" olarak nitelendirdi ancak partisinin doğu eyaletlerindeki zayıflığını kabul etti. AfD'nin Thüringen'de yüzde 32,8, Saksonya'da ise yüzde 30,6 oranında oy alması, partinin kurulduğundan bu yana en yüksek eyalet seviyesindeki sonuçları olarak kaydedildi. Bu durum, Merz'in göreve gelmesinden kısa süre sonra partisi içinde ve koalisyon ortaklarıyla olan ilişkilerinde ciddi bir güven kaybı yaşamasına neden oldu.
Merz, seçim yenilgisinin ardından yaptığı konuşmada, "Doğu Almanya'da yaşayan insanların endişelerini anlıyoruz ve bu sonuçları ciddiye alıyoruz" dedi. Ancak AfD'nin yükselişi, sadece CDU için değil, aynı zamanda koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşiller için de büyük bir tehdit oluşturuyor. SPD, Thüringen'de yüzde 6,1, Saksonya'da ise yüzde 7,3 gibi tarihsel olarak düşük oy oranlarına geriledi.
Siyasi analistler, AfD'nin doğu eyaletlerindeki başarısının ardında yatan nedenler arasında ekonomik belirsizlik, göçmen karşıtlığı ve federal hükümete duyulan güvensizliği gösteriyor. Özellikle 2015 göçmen krizi sonrası artan göçmen karşıtı söylem, doğu eyaletlerinde geniş bir taban bulmuş durumda. Ayrıca, eski Doğu Almanya bölgelerinde yaşayanların bir kısmı, yeniden birleşmeden bu yana ekonomik ve sosyal olarak kendilerini ikinci planda hissettiklerini belirtiyor.
AfD'nin yükselişi ve Almanya siyasetindeki dengeler
AfD'nin Thüringen ve Saksonya'daki zaferi, Almanya'nın siyasi haritasında önemli bir değişimin habercisi olarak yorumlanıyor. Parti, özellikle doğu eyaletlerinde göçmen karşıtı ve İslamofobik söylemleriyle biliniyor. Thüringen'de AfD'nin başbakan adayı Björn Höcke, partinin radikal kanadının en önemli isimlerinden biri olarak gösteriliyor ve Almanya İç İstihbarat Teşkilatı tarafından "aşırı sağcı" olarak sınıflandırılmış durumda. Ancak buna rağmen AfD, seçmen nezdinde ciddi bir destek bulmayı başardı.
Seçim sonuçları, Almanya'da koalisyon hükümeti kurma süreçlerini de karmaşık hale getiriyor. Thüringen'de AfD'nin birinci parti olmasına rağmen, diğer partilerin AfD ile koalisyon kurma konusundaki isteksizliği nedeniyle hükümet kurma çabaları zorlaşabilir. CDU, SPD ve Yeşiller'in olası bir koalisyonu için matematiksel olarak yeterli çoğunluk bulunmuyor. Bu durum, eyalette siyasi istikrarsızlığa yol açabilir.
Merz'in şansölyeliği açısından asıl tehlike, AfD'nin yükselişinin federal düzeyde de yankı bulması. Son anketler, AfD'nin ulusal düzeyde de oylarını artırdığını gösteriyor. Eğer bu trend devam ederse, 2025 federal seçimlerinde AfD'nin ana muhalefet partisi olma ihtimali güçleniyor. Bu da Merz'in liderliğini daha da zayıflatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin yükselişi, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren sonuçlar doğurabilir. AfD, göçmen karşıtı ve İslamofobik söylemleriyle bilinirken, Türk toplumu Almanya'da yaklaşık 3 milyonluk nüfusuyla en büyük göçmen gruplarından birini oluşturuyor. AfD'nin güçlenmesi, Almanya'da yaşayan Türkler için sosyal ve siyasi baskıların artmasına yol açabilir. Ayrıca, Almanya'nın AB içindeki tutumu ve Türkiye ile ilişkileri, AfD'nin etkisiyle daha da sertleşebilir. Ekonomik açıdan ise Almanya'daki siyasi istikrarsızlık, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Türkiye, Almanya'daki gelişmeleri yakından takip ederek, olası olumsuz yansımalara karşı diplomatik kanalları açık tutmalı.
