İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, 2024 yılında yapılması planlanan genel seçimlere giderken ekonomik yavaşlama, yükselen enerji faturaları ve artan savunma harcamaları baskısıyla karşı karşıya. Avrupa Birliği’nin yeşil yatırımlara yönelik son kararı ise siyasi dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor. Meloni’nin aşırı sağcı koalisyonu, iktidarda kalmayı başarabilecek mi?
Gelişmenin arka planı: Meloni’nin ekonomi sınavı
Giorgia Meloni, Ekim 2022’de göreve geldiğinden bu yana İtalya’nın en büyük sorunlarıyla boğuşuyor. Ülke ekonomisi, pandemi sonrası toparlanma sürecinde yavaşlarken, enerji fiyatlarındaki artış özellikle sanayi sektörünü vurdu. Rusya-Ukrayna savaşının tetiklediği enerji krizi, İtalya’nın doğalgaz ithalatının maliyetini katlamış durumda. Meloni hükümeti, hanelere ve işletmelere sübvansiyon sağlamak için bütçede kesintilere gitmek zorunda kaldı.
Öte yandan NATO’nun savunma harcamalarını GSYİH’nin yüzde 2’sine çıkarma taahhüdü, Meloni için bir başka çıkmaz. İtalya şu anda bu oranın altında kalırken, orduya daha fazla kaynak ayırmak ekonomik darboğazda siyasi olarak riskli. Meloni’nin koalisyon ortağı Matteo Salvini ve Forza Italia lideri Antonio Tajani, savunma harcamalarının artırılmasına sıcak bakmıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: AB yeşil yatırım kararı tartışma yaratıyor
Avrupa Komisyonu’nun, bazı yeşil yatırımları AB bütçe kurallarından muaf tutma kararı, Meloni hükümetinde görüş ayrılıklarına yol açtı. Karar, yenilenebilir enerji ve çevre dostu teknolojilere yatırım yapan ülkelerin bütçe açığı hedeflerini esnetmesine izin veriyor. Ancak Meloni’nin partisi İtalya’nın Kardeşleri, bu tür muafiyetlerin mali disiplini zayıflatacağını savunuyor. Buna karşın Sanayi Bakanı Adolfo Urso, kararın İtalya’nın yeşil dönüşümü için fırsat olduğunu belirtiyor. Bu iç tartışma, Meloni’nin AB yanlısı imajını zedeleyebilir.
Küresel ölçekte, İtalya’nın siyasi istikrarı Avrupa için kritik. Ülke, AB’nin üçüncü büyük ekonomisi ve Akdeniz’de önemli bir aktör. Meloni’nin göç politikaları ve AB ile ilişkileri, özellikle Fransa ve Almanya ile gerginliklere neden oluyor. Seçim sonuçları, Avrupa genelinde yükselen aşırı sağ dalgasının bir göstergesi olarak da izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İtalya’daki siyasi gelişmeler, Türkiye-AB ilişkilerini doğrudan etkilemese de dolaylı sonuçlar doğurabilir. Meloni hükümetinin savunma harcamalarını artırması, NATO içinde Türkiye’nin pozisyonunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca İtalya, Doğu Akdeniz’de Türkiye ile enerji ve göç konularında işbirliği yapıyor. Meloni’nin zayıflaması, bu işbirliğini sekteye uğratabilir veya yeni fırsatlar yaratabilir. Türkiye’nin İtalya ile ticari ilişkileri de ekonomi politikalarındaki değişimden etkilenebilir.
