Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Küba'ya yakında petrol sevkiyatına yeniden başlamak istediğini duyurdu. Bu adım, adanın derinleşen enerji krizi ve akaryakıt sıkıntısı nedeniyle büyük önem taşıyor. Sheinbaum, sevkiyatların ticari ve özel kanallar aracılığıyla gerçekleştirileceğini belirtti. Küba, son yıllarda Venezuela, Rusya ve Çin'den aldığı petrol desteğinin azalmasıyla ciddi bir enerji darboğazı yaşıyor. Meksika'nın bu hamlesi, adanın ekonomik ve sosyal krizine nefes aldırabilir.
Gelişmenin arka planı
Küba, 2023-2024 döneminde petrol ithalatında belirgin bir düşüş yaşadı. Venezuela'dan gelen sevkiyatların azalması, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle enerji ihracatını kısması ve Çin'in talebindeki artış, adayı zor durumda bıraktı. Küba hükümeti, akaryakıt kıtlığı nedeniyle karne uygulamasına geçti ve elektrik kesintileri arttı. Meksika, tarihsel olarak Küba ile yakın ilişkilere sahip. Sheinbaum'un öncülü Andrés Manuel López Obrador döneminde de Meksika, Küba'ya insani yardım ve enerji desteği sağlamıştı. Ancak 2023'te Meksika'nın kendi petrol üretimindeki düşüş nedeniyle sevkiyatlar durma noktasına gelmişti. Sheinbaum, Pazartesi günkü açıklamasında, 'Küba halkına destek olmak istiyoruz. Bu, dostane bir jest ve uluslararası dayanışmanın bir parçasıdır' ifadelerini kullandı. Meksika Enerji Bakanlığı'nın, sevkiyatın miktarı ve takvimi konusunda çalışmalara başladığı bildirildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Meksika'nın bu hamlesi, Latin Amerika'daki jeopolitik dengeleri de etkileyebilir. Küba, ABD ambargosu altında zor günler geçirirken, Meksika gibi bir bölgesel gücün desteği, adanın uluslararası izolasyonunu kısmen hafifletebilir. Öte yandan, ABD'nin Küba'ya yönelik yaptırımları, Meksika'nın petrol sevkiyatını doğrudan etkilemese de, Washington'un bu adıma nasıl tepki vereceği merak konusu. Sheinbaum, ABD ile iyi ilişkiler kurmaya çalışırken, Küba'ya yapılacak yardımın iki ülke arasında yeni bir gerilim yaratması beklenmiyor. Bölgesel olarak, Venezuela ve Nikaragua gibi diğer sol eğilimli hükümetler, Meksika'nın bu desteğini olumlu karşılayabilir. Ayrıca, Çin ve Rusya'nın Küba'daki etkisinin azaldığı bir dönemde Meksika'nın devreye girmesi, bölgesel enerji ticaretinde yeni bir dinamiğe işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Meksika-Küba petrol sevkiyatı, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de, küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve Latin Amerika'daki jeopolitik gelişmeler dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, Küba ile diplomatik ilişkilerini sürdürmekte ve ada ülkesine insani yardımda bulunmaktadır. Meksika'nın bu hamlesi, Türkiye'nin de enerji diplomasisinde benzer dayanışma adımları atmasına ilham verebilir. Ayrıca, ABD'nin Küba politikasındaki olası değişimler, Türkiye'nin Küba ile ticari ilişkilerini etkileyebilir. Enerji krizi derinleşen Küba'nın, Türkiye'den daha fazla yardım talebinde bulunması olasılık dahilindedir.
